Gaziantep, sabunculuk bakımından uzun bir geçmişe sahiptir. Bunda zeytinyağının sabun yapmakta kullanılmasının ve Gaziantep’in bir zeytin bölgesi oluşunun rolü büyüktür.
Şehrimizde senelik sabun kapasitesi cem’an 11.840 ton olan 32 sabun imalathanesi bulunmaktadır. Bunların bir kısmı faaliyetini tatil etmiştir. En son duruma göre 18 firma faaliyet halindedir; bunların kapasitesi 6.277 ton tutmaktadır. Fiilî sabun imalatı aylık 600 ton civarında bulunmaktadır. Tabiatıyla fiilî istihsal; mevsime, iş durumuna, sabunluk yağın bulunup bulunmamasına ve fiyatına göre değişebilmektedir.
Beyaz ve yeşil sabun olmak üzere başlıca iki tip sabun imal edilmektedir. Beyaz sabun; Güney tipi (yerli tipi) ve standart tip olmak üzere kendi içinde iki tipe ayrılmaktadır. Güney tipi beyaz sabun ile yeşil sabun dinlendirilerek (kurutularak) satılmakta; standart tip, yapılışını müteakip satışa arz edilmektedir.
Et ve Balık Kurumunun ithal ettiği ve tek fiyatla satışa arz ettiği sabunluk don yağı yeter derecede bulunduğu takdirde, beyaz sabun için tamamına yakın derecede bu yağ kullanılmaktadır. Prina yağı, sabunda kullanılabilen diğer hayvancıl ve nebati yağlar; çevremizden, Antakya, İzmir, İstanbul mıntıkalarından ve Et ve Balık Kurumu teşkilatından tedarik edilmektedir. Yeşil sabun, istihsalin takriben %20’sini teşkil etmektedir.
Sabunculukta fabrikasyona gidilememiştir. Sabun, öteden beri alışılmış olan üstü açık ve konik kazanlarda yapılmakta ve sergi alanlarında dondurulmaktadır. Kurutulmak istenen sabunlar havalı yerlere dizilerek uzun müddet kendi kendine kurumaya terk edilmektedir. Bir firmanın toz sabun yaptığını da kaydetmek yerinde olacaktır.
Sabunculuğun ihtiyacı olan kostik, esans, kanaviçe gibi sair ham ve yardımcı maddeler ekseriya bizzat firmalar tarafından ithal edilmektedir. İş kolunda 80 kadar işçi çalışmaktadır. Sabunlar; Karadeniz, Orta Doğu, Güneydoğu ve Güney Anadolu bölgelerine satılmakta; böylece geniş bir alanda tanınmış ve tutulmuş bulunmaktadır. Gaziantep’in sabunculuğundan bahsederken Nizip ilçemizdeki, şehrimiz derecesinde mevcut sabunculuğu unutmamak ve daima hesaba katmak gerekmektedir.
(Gaziantep Ticaret Odası)