Önümüzdeki günlerde ağda imalathaneleri faaliyete geçecektir. Gaziantep ve köylerinde pekmez ve ağdalar yaş üzümden yapıldığı hâlde Kilis’te kuru üzümden imal edilir. Bu sebepten dolayı Gaziantep ağdaları tercih edilir. Musabeyli bucağına bağlı bazı köylerde de yaş üzümden pekmez yapımına başlanmıştır. Bundan birkaç yıl önce Kilis ağdalarının sürümü yüksekti.

Fakat bilahare durum birdenbire değişmiştir. Çünkü kuru üzüme bozuk incir ve teh katma ve böylece fazla kâr sağlama yolu tutulmuştur. Bozuk incirler Ege Bölgesi'nden getirilmekte, teh de mahallen temin edilmektedir. Teh, salkımda çürüyen üzüm taneleridir. Şehrimizde iki yüze yakın ağda imalathanesi vardır.

Buralarda yapılan pekmez ve ağdalar İç Anadolu'ya sevk edilmekte ve bereketli yıllarda revaç bulmaktadır. Fakat karışık ağda ve pekmezler, Gaziantep mamullerine nispetle daha ucuza satılmakta ve bazen de alıcı bulunmamaktadır. Halkımız için önemli bir gelir kaynağı teşkil eden ve kuru üzümlerimizin istihlâki hususunda faydalı olan ağda ve pekmezlerin saf üzümden yapılması ve bu suretle eskiden olduğu gibi talebin fazlalaştırılması için tedbir alınması gerekir.

Bu işe Ticaret ve Sanayi Odasının el koyması ve kontrole başlaması gerekir. Pekmezciler Derneğinin de bu konuda kesin bir karara varması, Ticaret ve Sanayi Odasına yardımcı olması lâzım gelir. Ağda ve pekmeze bozuk incir ve teh katıldığı takdirde rengi ve lezzeti değişmektedir. Önceleri bu işe lâyık olduğu önem verilmekte ve imalât kontrol edilmekte idi. Hatta bu alanda belediyece gösterilen faaliyet ve denetleme daha önde gelirdi. Sonraları nedense bu işten vazgeçilmiş; ağda ve pekmeze bozuk incir ve teh katılmasına âdeta göz yumulmaya başlanmıştır. Gerçekte ağda ve pekmezlere bozuk incir ve teh katılması, zeytinyağına madenî yağ ve parafin karıştırılması gibi halk sağlığı için tehlikeli değildir. Fakat imalatçılar ve üzüm müstahsilleri zarara uğramakta ve kuru üzüm sarfiyatı azalmaktadır. Her şeyde olduğu gibi ağda ve pekmez yapımı da arz ve talep usulüne tabidir. Tekel idaresinin tamamen satın almadığı kuru üzümlerimiz ağda ve pekmez hâline getirilirse hem imalatçılar para kazanır hem de müstahsil elinde kuru üzüm kalmaz. Bu gerekçeye riayet edilmesi her bakımdan yararlı olacak, ağda ve pekmezlerimizin isteklileri artacaktır.