Bu pazarlar teşkilatlı değildir. Humanız’da bağırsakhane inşaatı devam etmektedir. Gaziantep’in diğer ilçe merkezlerinde belediyelere bağlı basit mezbahalar vardır. Belediyenin Veteriner Müdürlüğü ile vilayete bağlı İl Veteriner Müdürlüğü hayvan hastalıklarıyla ilgilenmektedir. Belediye Veteriner Müdürlüğü, hastalıklı hayvanları halka yedirmemek için büyük bir dikkat sarf etmektedir. İlimiz köylüleri arasında hayvan hastalıklarının önlenmesi için veteriner teşkilatına müracaat usulü yerleşmek üzeredir.

Şehirde pastörize süt, peynir, yağ fabrikaları, modern ağıllar mevcut değildir. Hayvanlar şehirde mağaralarda ve evlerdeki ağıllarda beslenmektedir. Köylülerin ağılları diğer Anadolu köylerindeki gibidir. Peynir, yağ ve kaymak köylerden gelir. Son yıllarda şehirde yoğurt imalathaneleri ve satış teşkilatları gelişmeye başlamıştır. Sütler mahalleler arasında dolaşan merkepli veya katırlı sütçüler tarafından satılmaktadır. Gaziantep Zirai Araştırma Enstitüsü’nde modern usullerle tavukçuluk yapılmaktadır. Kuluçka makineleri ile üretilen civcivler isteyenlere satılmakta, tavuk ırklarının ıslahına çalışılmaktadır.

GAZİANTEP BÖLGESİNİN HAYVANSAL BESİN İHTİYACI HIZLA ARTMAKTADIR

Gaziantep Bölgesi’nde bulunan; birer et ve proteinli madde tüketim merkezi olan şehirlerin nüfusu süratle artmaktadır. Birkaç örnek verelim:

Gaziantep ilinde 1927 yılında nüfusu 2.000’i geçen üç belediye mevcut iken 1967 yılında nüfusu 2.000’i geçen kasaba ve belediyelerin sayısı 15 adedi bulmuştur. İskenderun, Maraş, Besni, Birecik gibi Gaziantep’e yakın şehirlerin de nüfusları hızla artmaktadır. Köylerimizde de et sarfiyatı hızla artmaktadır.

HAYVANSAL BESİNLERİN FİYATLARI HIZLA YÜKSELİYOR

Et, süt, peynir, sade yağ, yumurta gibi hayvansal besinlerin fiyatları her geçen yıl devamlı olarak artmaktadır. Yaz aylarında hafif bir düşme gösteren fiyatlar, bilhassa kış aylarında bir evvelki kış aylarına nisbetle çok daha fazla yükselmektedir. Fiyatlar hakkında bir fikir vermek için hayvansal besinler içinde en önemlisi olan kemiksiz koyun eti fiyatlarını birlikte inceleyelim.

Gaziantep mahallî gazetelerinde yayımlanan haberlere göre son on yıl içinde kemiksiz koyun etinin bir kilogramının perakende fiyatı şöyle bir seyir takip etmiştir:

1966-1967 kışının uzun ve şiddetli geçmesi, iptidâî şartlarda yetiştirilen hayvanların birçoğunun hastalıklar sebebiyle yok olmasına veya hastalanmalarına sebep olmuştur. Şiddetli kış, hayvan sürülerinin otlaklara çıkmasını geciktirmiş; pahalıya mal olan yemlerle kapalı yerlerde beslenen hayvanların maliyeti de yükselmiştir. Arap ülkelerinde et fiyatlarının hızla artması ve isteklerin fazlalaşması hayvan kaçakçılığını da artırmıştır. Yukarıda sıraladığım bu gibi sebepler yüzünden 1967 yılı Gaziantep’inde et fiyatları süratle yükselmiştir.

Gerçekten 1966 yılı yaz aylarında Gaziantep şehrinde kemiksiz koyun etinin kilogramı perakende on liraya satılırken 1967 yılı Ocak ila Nisan aylarında fiyatlar 15 liraya kadar yükselmiştir. 1967 yılı Haziran-Ağustos’unda ise kemiksiz koyun etinin kilogramı 15 liradan ancak 12-13 liraya kadar gerilemiştir. Gelirlerini hızla artan fiyat yükselişlerine çabuklukla uyduramayan az gelirli vatandaşlarımız bilhassa kış aylarında büyük sıkıntılara düşmektedirler. Eğer Gaziantep’imizi Türkiye’nin ilk akla gelen büyük şehirleri arasında görmek istiyorsak Gaziantep’te hızlı fiyat yükselişlerini yavaşlatmak ve halkımızın hayvansal besin (proteinli madde) ihtiyaçlarını bol ve nisbeten ucuz olarak sağlamak için lüzumlu her türlü tedbiri almak zorundayız. Tedbir alınmadığı takdirde fiyatların hızla artmaya devam edeceği; meselâ etin kilosunun iki yıl içinde 20 lirayı dahi geçeceğini gösteren belirtiler vardır.

Gaziantep şehri ve civar kasabalarda genellikle koyun eti yenmektedir. Soğuk hava deposunun olmaması sebebiyle sığır eti az bulunuyor. Keçi eti satmak yasaktır. Soğuk hava tesisleri olmadığından balık sevkiyatı da azdır. Kümes hayvancılığı gelişmektedir. Çok sarf edilen koyun eti fiyatları da hızla yükselmektedir. Yaptığımız tetkiklerde, Gaziantep’te hayvansal besin fiyatlarında hızlı fiyat yükselişlerini yavaşlatıcı tedbirlerin alınmasının mümkün olduğu sonucuna vardık.

(Devam edecek)