KASA Gaziantep’te kasacılık bir hayli inkişaf etmiş, bütün yurtta tanınmaya başlamıştır. Adeta gözle görülür şekilde tekâmülü devam etmektedir. Ortadoğu, Arap ve Afrika ülkelerine tecrübe mahiyetinde ihraç edilen bu kasalar beğenilmiş ve tutulmuş; büyük miktarda olmamakla beraber devamlı olarak ihraç edilir hâle gelmiştir. Bu değerli fırsatın ve durumun lâyıkıveçhile değerlendirildiği ve bundan yararlanıldığı iddia edilemez.
Zira kasacılık, Gaziantep’in evvelce temas edilen sanayi bünyesini temsil edebilecek tipik bir iş kolu durumundadır. İş yerleri; küçük ve mahdut sermaye ile çalışan atölyeler hâlindedir. Gerek sermaye gerek teçhizat gerekse organizasyon bakımından büyük siparişler kabul edecek, dış pazarlarla muntazam ve programlı ilişkiler kuracak, iş temin edecek ve tanıtma faaliyetinde bulunacak durumda ve güçte değillerdir. Bilhassa dış pazarlar bakımından birkaç mutavassıtın alâkasına ve gayretine tabidirler. Konularına hâkim olmak için herhangi bir teşkilatlanmaya girmemişlerdir.
11 adet iş yeri vardır. Hâlihazırda haftada 30, senede 1.500 adet kasa yapılmaktadır. Her kasayı ortalama 350-400 kg kabul etmek gerekmektedir. Ana ham madde olarak 3-4 mm kalınlıklardaki sac kullanılmaktadır. Malzeme olarak bir kasanın %70’ini sac, %10’unu boya, %20’sini amyant, sarı takımları v.s. teşkil etmektedir. Bütün ham maddeler Gaziantep dışından (bilhassa İstanbul’dan) temin edilmektedir. 11 iş yerinde 43 işçi çalışmaktadır. Kasalar kilo ile ve beher kilosu ortalama 2,40 liradan muamele görmektedir. Bilhassa mamullerinin bazı dış pazarlarda tutulması ve bu suretle ihraç edilebilme gibi kıymetli ve müstesna bir şansa sahip olması bakımından, bu iş kolunun müsait kredilerle beslenmesi bir görevdir.
TUĞLA Şehrimiz ve civarının toprakları tuğla yapmaya elverişli değildir. Bu sebeple cazip bir iş olmasına rağmen ihtiyaç maddelerinin müşkülatla temin edilmesi dolayısıyla tuğla sanayii gelişmemiştir. Hâlihazırda bir iş yeri vardır. Bir tane iki gözlü tuğla makinesi bulunan bu imalathanede günde sadece 3.000 adet 9 delikli inşaat tuğlası yapılmaktadır. Kullanılan toprak İslâhiye ve Birecik ilçelerinden getirilmektedir. Yapılan tuğlalar tamamen dahilde sarf olunmakta, bu dalda 9 işçi çalışmaktadır.
ÇİKOLATA VE CİKLET Şehrimizde bir tane çikolata, bir tane ciklet imalathanesi bulunmaktadır. Günlük kapasitesi 200 kg olan çikolata imalathanesi; 1 adet malanjör (hamur makinesi), 1 adet üçlü silindir, 4 adet çikolata konçu, 2 adet tapatöz, 1 adet kakao kırma makinesi ve 1 adet kakao silindirine sahip olup oldukça mücehhezdir. Çikolatanın satışı şekerleme ile aynıdır. Ciklet imalathanesinde günde 100 paket ciklet yapılmaktadır.
OTO CAMI Şehrimizde bombeli oto camları yapılmaktadır. Bunlar düz ve adi camların eğilerek ve bükülerek bombeli hâle getirilmesi şeklinde olmaktadır. Bu camlar; orijinal camları kırılan vasıtalar ve şehrimizde karoseri yapılan otobüsler tarafından geniş bir şekilde kullanılmaktadır. Hatta İstanbul gibi büyük sanayi merkezlerinden dahi siparişler alındığı olmuştur. Tabiatıyla bu camlar mikalı camlar gibi emniyetli değildir; bilhassa seyir hâlindeyken kırılması hâlinde tehlikeli olmaktadır. Mikalı cam imali için çalışılmakta ve teşebbüsler yapılmaktadır. Şehrimizde bombeli cam yapan 3 iş yeri vardır. 18 kadar işçinin çalıştığı iş kolu, senede 3.500 bombeli cam yapılabilecek kapasiteye sahiptir.
KARYOLA, SOMYA VE ÇOCUK BİSİKLETİ Bu konuda faaliyette bulunan üç iş yeri vardır ve her üç çeşidi de bu yerlerde yapılmaktadır. Bir senede takriben 150-200 adet çocuk bisikleti, 1.200-1.400 somya ve 650 adet karyola yapılmaktadır. Somya ve karyola demirlerine nikelajlama yapılmamakta, yaldız boya ile boyanmaktadır. 15 işçi çalışan iş yerlerinin mamulleri dahilde, civar ve Doğu Anadolu illerinde satılmaktadır. İmalatta kullanılan malzemeler İstanbul’dan temin edilmektedir.
SANDALYE Şehrimizde sandalye imalatı ile meşgul 10 iş yeri mevcuttur. Sandalyelerin yapıldığı çınar ağacı; Gaziantep havalisinden, Maraş ve Hassa’dan temin edilmektedir. Günlük sandalye imalatı 300-350’yi bulmakta, iş kolunda 50 kadar işçi çalışmaktadır. Yapılan sandalyeler Gaziantep dışında daha ziyade Doğu Anadolu’ya ve Konya havalisine satılmaktadır.
HALI 40-50 sene önce Gaziantep’te yaygın bir halıcılık olduğu bilinmektedir. Hatta bazı evlerde o zamandan kalma halı tezgâhları hâlâ durmaktadır. Fakat o zamandan bugüne kadar halıcılık mesleği ve faaliyeti tamamen terk edilmiş durumda idi. Şehrimizde bir firma ehliyetli bir elemanla iş birliği yaparak bir seneye yakın bir zamandan beri halı ördürmeye başlamış bulunmaktadır. Yapılan halı kaliteli olmakla beraber bahsedilmeye değmez derecede (şimdilik sayısı birkaçla ifade edilebilecek kadar) azdır. Ancak bu teşebbüs; halıcılığın tohumunu atması ve bilhassa evlerde kapalı asıl iş gücüne iş sahası açma yönü bakımından çok önemlidir. Halıcılığın gelişmesi şehrimiz ve bölgemiz için önemli olacaktır.
Gaziantep Ticaret ve Sanayi Odası
