Yaratıcının memleketimize bahşettiği büyük bir servet kaynağı olan fıstıklarımız, İkinci Cihan Harbi'nin tesiri altında uzun seneler ihraç edilemez bir hâle gelmişti. Harbin sona ermesi ticarî faaliyetin başlamış bulunması dolayısıyla fıstıklarımız her taraftan istenilmeye başlamış iki sene zarfında elde mevcut bir kilo bile fıstık stoku kalmamıştır. Başta Amerika olmak üzere Filistin, Bağdat, Mısır, Irak gibi devletler fıstığımızın en hararetli müşterilerindendir. 1946 yılında tahmin ettirdiğimiz rekolte tamamen zuhur etmiş ve iç ve dış piyasalara sevketmiş olduğumuz fıstık miktarı beş bin tonu aşmıştır.

1947 yılı Haziran'ında köylere gönderilen fıstık tahmincilerinin verdikleri rapora göre 1946 yılından fazla bir rakam ifade etmişler ise de maalesef bu rakam bu kıymetli mahsulün idrakinde kıyas kabul etmeyecek bir şekilde noksanlık göstermiştir. Yaptığımız araştırmalar neticesinde ilkbahar aylarında kesilen yağmurların bu mahsulumuz üzerinde de tesir icra etmiş olduğu görülmüş, tahmin edilen miktarın %50'siyle ancak piyasaya arz etmek imkânlarını vermiştir.

Yüksek Ticaret Bakanlığı'nın bu kıymetli mahsulümüz üzerinde hassasiyetle duruşu şayan-ı şükrandır. Ticaret Odamıza verdiği bir yetkiye dayanarak gerek iç ve gerekse dış piyasalarına gönderilen fıstıkların gayet sıkı bir kontrole tâbi tutmaktayız. Sayın vekâletimiz bununla da iktifa etmeyerek bundan bir ay evvel standardizasyon müşaviri Cevdet Aygün ve raportör Faruk Akalın'ı ilimize kadar göndermek lütfunda bulunmuşlardır. Bu kıymetli arkadaşlar ilimizde tam bir ay kalarak fıstığı inceden inceye tetkik ve tahlil etmişler. Besni, Nizip kazalarımıza kadar ve hatta Birecik ve Urfa'ya kadar seyahatlarını temdit etmişler ve oralardan da aldıkları numuneleri odamızda tesis ettikleri laboratuvarlarında tahlile tâbi tutmuşlar neticede aşağıda arz edeceğim kıymetli sonuçları elde ederek Sayın Valimiz Raif Tek’ in başkanlığında, memleket fıstık müstahsili taciri ve ihracatçılarından müteşekkil oldukça kalabalık bir kitle huzurunda bu raporları okumuşlar ve her maddesi üzerinde ayrı ayrı izahat vermişler gerek müstahsil ve gerekse tacirlerinin fikirlerini almışlardır. Üç saat süren bir konuşmadan sonra Heyet-i Umumiye'nin de muvafakatı alınarak hazırlamış bulundukları protokolü Yüksek Ticaret Bakanlığı'nın tasdikine arz etmek üzere beraberlerinde götürmüşlerdir. Bu protokol vekâletin tasdikine iktiran ettiği takdirde fıstık mahsulümüz tam bir standart tip dahilinde ihraç yapılacağı ve bu mahsulün yurda daha çok bir döviz temin edeceği kuvvetle ümit edilmektedir.