1- İpekli Dokuma (Yerli Tip)

Yerli tip ipekli dokuma, el tezgâhlarında imal edilmektedir. Bu tezgâhların büyük kısmı köylerde bulunmaktadır. Köylerde dokumacılığı müstakil ve devamlı bir iş hâline getirenler de vardır; boş zamanlarını değerlendirmek üzere ek ve tali bir iş telakki edip buna göre çalışanlar da vardır.

Faal tezgâh adedi 500 civarındadır. Bu tezgâhlar 12 iş yerine bağlı durumdadır. Şartlar gerektirdiği takdirde Gaziantep’in ipekli dokuma kapasitesinin 4000 tezgâha kadar çıkabileceği hesap edilmektedir. Yerli tip ipekli dokumalara "kutnu", "alaca" ve "meydaniye" gibi çeşitli isimler verilmektedir. Hâlihazırda senede 300.000 top kutnu ve alaca imal edilmektedir. Satışta birim olarak "top" kullanılır. Bir top; 4,5, 5 veya 6 metre uzunluğundadır.

Bir fikir vermek üzere vasati fiyatlar aşağıya çıkarılmıştır:

  • 1 top kutnu (4,5 metre): 23-26 lira

  • 1 top alaca (5 metre): 15-17 lira

  • 1 top ipekli meydaniye (6 metre): 23-25 lira

Bugünkü imalat seviyesi için 10-13 ton suni ipek kullanılmaktadır. İş kolunda her tezgâh için bir işçi olmak üzere 500 işçi, bir o kadar da yardımcı işçi çalışmaktadır. Yardımcı işçileri daha ziyade ev halkından kadınlar ve çocuklar teşkil etmektedir. İşçilik yevmiyesi 10-18 lira arasında değişmektedir. Bahis konusu dokuma cinsinde kullanılan pamuk ipliği hariç (suni ipek, boya vb.) diğer ham maddelerin tamamı hariçten tedarik edilmektedir.

Dokuma; çözgü, haşıl (mezek), tarak, dokuma, yıkanma ve silindir safhalarından geçmekte ve satışa arz edilmektedir. Bu çeşitli ameliyeler küçük iş yerlerinde veya el ve ev sanayii hâlinde yapılmaktadır.

DİĞER DOKUMA

Dokuma konusunda iki firma fabrikasyona gitmiştir. İki firmanın birinde 116, diğerinde 40 olmak üzere ceman 156 dokuma tezgâhı vardır. Bu iki firma senede 5.800.000 metre civarında dokuma imal edebilmektedir.

Ayrıca şehrimizde yaklaşık olarak 600 adet motorlu dokuma tezgâhı vardır. Bunlar bir veya birkaç tezgâhlık müstakil iş yerleri olarak faaliyet gösterirler. Bir motorlu dokuma tezgâhı 8 saatte 50 metre dokuma imal edebilmektedir.

(Gaziantep Ticaret Odası)