Türkiye'de devlet hizmetlerinin planla yürütülmeye başladığı 1963 yılından önce kütüphanelerin tesis işleri, mahallî idarelerin teşebbüslerine Millî Eğitim Bakanlığının yardımları şeklinde olmakta idi.

Devletin faaliyetini düzenleyen bir kalkınma planının hazırlanması sırasında bu önemli hizmet alanının da ne durumda olduğunun; mevcutların tespiti ile ihtiyaçların nelerden ibaret bulunduğunun bilinmesi icap etmişti. Bu hususlar 1961 yılında Millî Eğitim Bakanlığında toplanan Kütüphanecilik Komitesi tarafından tespit edilmiş, Türkiye’de 10 yıl içinde kütüphane davasının halli hususunda bir plan yapılmıştı. Buna göre Türkiye 15 bölgeye ayrılmakta; her bölgeye bir bölge kütüphanesi, bölgeye dâhil illere il kütüphanesi, illere bağlı ilçelerde de ilçe kütüphanelerinin tesisi kararlaştırılmıştı.

Bölge kütüphanesi teşkilatı; kendisine bağlı il ve ilçe kütüphanelerinin kitap ve personel ihtiyaçlarını karşılayacak, kitap kataloglarını hazırlayacak, sistematik tasnifte beraberlik sağlanması için gerekli çalışmaları yapacak, kitap bakım ve patolojisinin icaplarını yerine getirecek teşkilat ve tesislere sahip olacaktı.

1964 yılında Urfa, Adıyaman, Maraş ve Trabzon illerine; 1966 yılında da Adana, Birecik, Edirne, Hakkâri, Kırşehir ve Muş illerine birer kütüphane inşasına başlanmış bulunmaktadır. Bu iller, Kütüphaneler Genel Müdürlüğünün yaptığı tetkiklerle, mevcut kütüphanesi ihtiyacı karşılamaktan uzak olanlardır. 1968 yılı programına da yeniden 5 il merkezinde kütüphane inşası kararlaştırılmıştır. Bunlardan birisi de Gaziantep’tir.

İlimize 1.050.000 lira ödenek ayrılmış bulunmaktadır. Bu para ile modern bir kütüphane inşa edilecektir. İnşaat bir yıl süreceğine göre ilimiz, önümüzdeki yılda modern bir kütüphane binasına kavuşacaktır.

Millî Eğitim Bakanlığının bu çalışmalarından başka Gaziantep Belediyesi’nin bu hususta memnuniyet verici çalışmaları meyvelerini vermektedir. Gaziantep Belediyesi, Şehitler Kütüphanesinden sonra Pürsefa Kütüphanesini de inşa ederek bu yıl içinde faaliyete geçirmiştir. Bu iki kütüphaneden mâda, her semtte bir kütüphane yapılması için çalışmalar devam etmektedir. Gaziantep’te Kütüphaneler Tesis ve Yaşatma Derneği, belediyeden büyük müzaheret görmekte; elinde bulunan 30-40 bin lira ile Karşıyaka, Hoşgör ve Yavuzlar semtlerinde bir kütüphane yapılmasına çalışmaktadır.

Önümüzdeki yıl Gaziantep ilinin bütün ilkokullarında taslak programın tatbikine başlanacaktır. Bu durumda ilkokul öğrencilerine önemli miktarda bilgi kaynakları temin edilmelidir. Bu işi de ancak ilkokullarla müşterek çalışmalar yapabilecek çocuk kütüphaneleri yapabilir. Maalesef ilimizde hiç çocuk kütüphanesi mevcut değildir. Bugün Eskişehir’de 5, Adana’da 4 çocuk kütüphanesi mevcuttur. İlimiz bu mevzuda çok geri bir durumdadır. En az 3 semtimizde çocuk kütüphanesi açılmalıdır. Gelecek yıl ihtiyaç kendisini birden hissettirecektir.

Bu konuda çalışacaklara gayret ve başarılar dilerim.

İhsan UĞRAŞ