Türk muhasarası 10 Ağustos 1920 tarihine kadar sürmüş, karşılıklı top ve piyade savaşları olmuştu. Muhasarayı kaldırmak ve Antep Türk mahallelerini muhasara etmek amacı ile Fransızlar, Kaymakam Anderya kumandasında sayısı on bine yaklaşan bir kuvvetle Akçakoyun’dan 8 Ağustos 1920 tarihinde Antep’e doğru hareket etmişlerdi. Çok büyük bir düşman kuvvetinin gelmekte olduğunu haber alan Antep şehir içi kuvvetleri de şehir dışı savaşlarına katılmışlardı. İkizkuyu, Nafak Boğazı ve Körkün’de cereyan eden savaşlarda, çok üstün düşman kuvvetleri karşısında Türk kuvvetleri dağılmıştı. Anderya kuvvetleri 10 Ağustos 1920’de Antep’e gelerek Türk muhasarasına son vermişlerdi. Şehre hücum etselerdi Antep’e kolaylıkla girebilirlerdi. Çünkü o sırada İkizkuyu savaşları sebebiyle birçok Türk kuvveti şehir dışında kalmış, Antep’teki aileler ise yakınlarının Antep’e dönmemeleri sebebiyle büyük bir panik içinde bulunuyorlardı. Kılıç Ali Bey’in cepheler kumandanlığını bırakıp Ankara’ya mebus olarak gittiği 15 Mayıs 1920 tarihinden beri, şehir içi Türk silahlı kuvvetlerinin tek elden idare edilmesinin zaruret olduğu, İkizkuyu savaşlarında alınan kötü sonuçla iyice anlaşılmıştı. Heyet-i Merkeziye 8 Ağustos 1920’de Özdemir Bey’i Etraf Şehir Cepheler Kumandanı tayin etmişti. Özdemir Bey dağılan Türk kuvvetlerini yeniden düzene sokarak, savaşın sonuna kadar şehir içi Türk silahlı kuvvetlerini Heyet-i Merkeziye adına başarı ile idare etmesini bilmiştir.
SEVR ANTLAŞMASI FRANSA’NIN GİZLİ EMELLERİNİ AÇIĞA VURDU
Antep ve çevresine yerleşen Fransız kumandanlığı, sık sık yayınladığı beyannamelerde, asayişi korumak amacı ile Antep’te bulunduklarını, asayiş kurulduğunda çekilip gideceklerini belirten cümlelere yer vermekteydi. Bu tarz ifadelerden maksat; Türk halkını ikiye bölmek, Türklerin içindeki savaş taraftarı olanların lüzumsuz yere savaştıkları kanaatini yaymak ve Türklerin direnme güçlerini kırmaktı. Fransızların aylarca süren propagandalarının aslı olmadığı, Osmanlı Devleti ile galip devletler arasında 10 Ağustos 1920’de imzalanan Sevr Antlaşması ile açığa çıkmış oldu. Sevr Antlaşması’na göre: Antep ve çevresi Anadolu’dan ayrılıyor, Suriye ile birlikte Fransız mandasına veriliyordu. Fransa hükümeti, Antep Türk halkına Sevr Antlaşması’nı zorla kabul ettirmek için kuvvet kullanma yolunu seçti. Bu sebeple Anderya kumandasındaki Fransız kuvvetleri Antep’e gelerek Türk muhasarasını kaldırdı ve Fransız muhasarası başladı.
FRANSIZLAR TARAFINDAN ANTEP’İN BİRİNCİ DEFA KUŞATILMASI
11 Ağustos 1920 ile 20 Aralık 1920 tarihleri arasında Fransız kuvvetleri tarafından Türk mahalleleri zaman zaman muhasara edilmiştir. Bu devrede Fransızlar; 75 ve 155 milimetrelik toplarla Türk mahallelerini devamlı bombalamışlar, beyannameler atmışlar, kuzey ve doğuya doğru bir iki günlük mesafe dâhilinde Türkleri temizleme ve yıldırma hareketleri yapmak istemişlerdir. 11 Ağustos 1920’de Anderya kuvvetleri ile takviye edilen Fransız birlikleri tarafından Türk mahalleleri tamamen kuşatılmıştır. Şehrin teslim olmasını isteyen Fransız kumandanlığı, kaleye beyaz bayrak çekilmesini istemiştir.
(Devam edecek)