NİHAİ METİN
Şakir Sabri Yener
Şakir Sabri Yener 1304 (1888) tarihinde Antep’te doğmuştur.[1] Evli ve beş çocuk babasıdır.
Yedi yaşına gelince mahalle mektebine verilmiş, on iki yaşında da medreseye devama başlamıştır. On iki sene medrese tahsilinden sonra, 1324 (1908)’de yurdumuzda İkinci Meşrutiyet’in ilânı üzerine medrese müdavimlerine imtihan açılmış ve (1304) doğumlu Antep mollaları da Urfa’da imtihana çağırılmıştı. Mumaileyh de bu doğumlularla beraber Urfa’ya imtihana gitmiş, muvaffak olmuş, Antep’e dönmüştür.
Artık medreselerde istikbal kalmamıştı. Şakir Sabri’deki istidadı takdir eden (Antep Ayn-ül-maarif Cemiyeti) memleket nam ve hesabına onu İstanbul’a tahsile yolladı. Şimdiki üniversitenin adı o zaman Darülfünun idi. İstanbul Darülfünununda üniversiteye girmeye istekli ve fakat hazırlıksız medrese müdavimleri için iki sene müddetli bir (Darülfünun ihtiyat sınıfı) açılmıştı. Matematik, edebiyat ve Arapça gramer derslerinden yapılan giriş imtihanına o da girdi, kazandı ve bu sınıfa kaydolundu.
Halk takviminde "Büyük Kar" denen 1326 (1910) yılında İstanbul’a büyük bir kolera hastalığı zuhur etti, bütün mektepler tatil edildi. Bu sebepten ve aynı zamanda (Ayn-ül-maarif Cemiyeti)’nin yardıma devam edememesi yüzünden Şakir Sabri muvakkaten Antep’e döndü. Derken "Büyük Kar" bastırdı, İstanbul’a geri gitmek imkânı kalmadı. O ders senesini ve yaz tatilini Antep’te medresede geçirdi.
Aynı senenin eylül ayında Antep’te, tahsil müddeti üç sene olan bir (Darülmuallimin), yani (Erkek İlköğretmen Okulu) açıldı. Muallimliği çok seven hocamız bu okula talebe olarak girdi. 1913’te buradan mezun oldu. 25 Teşrinievvel 1329 (7 Kasım 1913)’da Dayı Ahmet Ağa’nın çiftliği (Yona) köyüne muallim tayin edilip gitti. İki sene bu köyde vazife gördükten sonra Darülmualliminlerin (sonradan Maarif Vekâletince lise tahsiline muadil olduğu tasdik edilmiştir) dört seneye çıkarılması üzerine, o zaman Antep’in vilâyet merkezi olan Halep’e ikmal-i tahsile gitti. Bir sene de burada okuyup diploma alarak aynı köydeki vazifesine döndü.
Şakir Sabri, Halep’ten Yona’ya döndüğü zaman Yona ilkokulu elli yataklı, yatılı bir köy okulu olmuştu. Kendisi de müdür tayin edilmişti. Antep-Fransız harbine, yani 1920 senesine kadar bu köyde yatılı ilkokul müdürlüğü yaptı. Akçakoyunlu istasyonunu işgal eden Fransızlarla Ermeni gönüllüleri "burası çete yatağıdır" diye sık sık Yona’yı basıyorlar, köyü ve mektebi yağma ediyorlardı. Köy boşaltıldı; okulun müdür, muallim ve müstahdemleri de Antep’e sığındılar. Köy, Akçakoyunlu istasyonuna on kilometredir.
Antep-Fransız harbinin devamı müddetince Şakir Sabri, Antep’te (Muhtac-ı Muavenet) asker ailelerine yardım komisyonunda vazife aldı ve çalıştı. Antep’in üçüncü ve büyük muhasarasından az evvel, (Heyet-i Merkeziye)’den müsaade alarak Maraş’ta bulunan ailesini görmeye gittiği zaman büyük muhasara başlamış ve Antep’e dönmek imkânı kalmamıştı. O sene Maraş Maarif Müdürü olan hemşehrimiz rahmetli İshak Refet’in ısrarı üzerine (Maraş İdâdîsi Kısm-ı İptidaîsi Başmuallimliğini) kabul etti.
Bir sene sonra işgalden kurtulan yurduna döndü. Evvelâ (Reşadiye) sonra (Darüleytam) mekteplerinde muallimlik yaptı. 1927’de Nizip İstiklâl Mektebine müdür oldu. İki sene sonra Gaziantep’e nakledildi. İsmet Paşa İlkokulu’na (şimdiki adı Şehit Kâmil) müdür muavini tayin edildi. Bundan sonra sırasıyla: İsmet Paşa, Kurtuluş, Dayı Ahmet Ağa, Gazi M. Kemal ilkokullarında yıllarca başöğretmenlik yaptıktan sonra 1951 yılının 13 Temmuzunda yaş haddinden emekliye ayrıldı.
Otuz sekiz senelik meslek hayatının sekiz senesi öğretmenlik ve otuz senesi de başöğretmenlikle geçen hocamız, şimdi milletimize birçok büyük adamlar yetiştirmenin hazzı ve gururu içinde, kitaplarıyla baş başa, münzevi bir emeklilik hayatı yaşamaktadır.
Mumaileyh, öğretmen olarak çalıştığı zaman da resmî vazifesi dışında birtakım munzam vazifeleri de görmüştür ki şunlardır:
1- Gaziantep Meclis-i Umumi Azalığı (1926-1930) 2- Gaziantep İlk Tedrisat Meclisi Azalığı (Dört sene) 3- Gaziantep İlköğretim Disiplin Kurulu Üyeliği (İki sene) 4- Gaziantep Köy Okulları Disiplin Kurulu Üyeliği 5- Gaziantep Muallimler Birliği Reisliği 6- Gaziantep Çocuk Esirgeme Kurumu Başkanlığı 7- Gaziantep Çocuk Esirgeme Kurumu Muhasipliği 8- Gaziantep Kurtuluş İlkokulu Himaye Heyeti Reisliği 9
Basılmış Eserleri:
1- Gaziantep Büyükleri (550 yıllık âlim ve şairleri), 200 sayfa. 2- Gaziantep’in Yakın Tarihinden Notlar ve Hatıralar (Kültür Derneği tarafından yayınlanan bu eser Maarif Vekâletince de kabul edilerek Tebliğler Dergisinde okullara tavsiye edilmiştir). 3- Uyan, millî manzume (Eski Arap harfleriyle basılmıştır). 4- Uyan, millî manzume (Eski Arap harfleriyle basılmıştır; Birinci Ci
Bunlardan başka birçok emek sarfıyla hazırladığı "Gaziantep Kitabeleri" adlı eseri de derneğimizce basılmaktadır. Hele onun "Kurtuluş Destanı", asırlarca Gaziantep kurtuluş yıldönümlerinde okunacak olan en veciz bir Antep-Fransız harbinin tarihidir.
Elli yıldan beri Antep’te intişar eden bütün gazete ve dergilere yazı yazan ve mukabilinde hiçbir maddi menfaat beklemeyen bu feragatkâr yazarın en çok yazıları folklora aittir ve çoğu, 108 sayıdan ibaret olan (Başpınar) dergisindedir.
Necdet YETKİN
[1] Nüfus cüzdanındaki doğum tarihi 1302 ise de bunun tashih gördüğünü, hakiki tevelüdünün 1304 (1888) olduğunu ifade ediyor.
