VI
Allah senden razı olsun! (Bir kimse tarafından teşekkür edilmesini değer bir muamele görüldüğünde, bir işin bitirildiğinde, herhangi bir türlü iyiliklere karşı ve anaların çocuklarından hoşnutluğunu andırır. Hayır,dua ve nidadır. Şehirde, köyde, büyük, küçük, erkek, kaldın herkes tarafından çok kullanılır...)
Allah rahmet eyliye! (Bir eşi: Kabri nur içinde ..olarak demektir’’ yatsın!) Ölülere dua.
Allah (onun) şerrinden şehmetinden esirgesin! (Bir kimsenin gıyabında.)
Allah yaramaz şerrinden emin eyleye! (Başka sözler katgıntılarıyla da kullanılır.)
Allah yardımcısı ola!— olsun! (Allah muinin olsun! Öztürkçe güzel bir kullanılışıdır. Bu söz “Allah” lâfzı yerine: Hak, Mevlâ tabirile de başlar.)
Allah yardım eyliye! (eylesin!). Acımak yolunda söylenen. Yahut:
Allah imdat eylesin! (Öncekinin Osmanlıca şeklidir.) Avuçladığın (hazır bulunmayana:— Avuçladığı) altın ola! yahut:
Avuçladığın toprak (veya: taş, toprak) altın ola!
Bir çeşidi de: Tuttuğun toprak altın olsun! (Görülen herhangi bir iyilik veya nakti bir yardımdan ötürü yahut iyilik seven insanlar hakkında.)
Bedenine sağlık!
Dert görmiyesin!
Derdin gide!
Diline sağlık!
Dünya (bazan: Dünyalar) durdukça durasın). (Osmanlıca Muammer olasın!).
Elin ayağın dert görmiye!
Eline ayağına sağlık!
Ellerin dert görmiye! (Bazan: ellerine sağlık) diye daha kısaca söylenir.
Şu aşağıdaki sözler de birer sevgi nidası olarak hayır dua sayılırlar:
Ben sana kurbanım! Yahut kısaca: Kurbanım!..
Derdin gide!
Kadan gide! Kadaların ben alam! Bir çeşidi Kadaları (— ka dan) gide! Kadasını aldığım!
Hayranım! Hayranım sana!
Kurbanım! Kurban olayım sana!
BEDDUALAR
Yukarıda arz edildiği üzere, bu sözler de daha tesirli olup her halde yerini bulmasını temenni kasdıyla büyük bir kudretten yardım istemek üzere “Allah’’ lâfzıyla başlar:
Allah belânı versin! (Hazırda bulunmayan- için; belâsını..)
Allah canını ala! (— alsın!). Allah cezanı versinl
Allahdan bulasın!
Allahın hışmına uğrıyasınl
Allahın kadasına, belâsına uğrıyasınl
Allah müstehakını versin! (Bu söz, bazan şaka tarzında da gülmek için, yani bir kötü dua kastı olmayarak, söylenir ki, esasen bu sözde tam bir fena dua anlamı yoktur. Çünkü (istihkak manası da bunu ifade eder).
Allah seni iflah etmiye!
Allah seni, nasıl bilirse öyle etsin!
Allah seni yer yer süründüre!
Afata (afet) baş olasın! (— olasıca!).
Baş belâsı. Başımın belâsı!
Başı kırılasıca! (Bu söz: “Kelle” sözile de başlar).
Başına daş (taş) düşe!
Büyümiyesice! (Bir çeşidi: yetmiyesice." yahut: yetipte yetişemiyesice
Cehennem ol. (... şuradan!) kovmak
Cinsi bozuk.(Cinsi, cibilliyeti bozuk!).
Çenesi kopasıca! (Çok geveze, haylaz, çapkın insanlara)
Dert gele! Dert gele bedeninge!
Dert tutasıca!
-Arkası var-
Cemil GÜÇYETMEZ
