(Sayfa 14’ten devam)

şeyi tam ve eksiksiz bir otobüs olarak çıkar. İş sahiplerinin isteğine göre ve çok defa kendi buluşlarıyla karoser üzerinde yenilikler yapıyorlar. Bilici’ye göre orijinal olarak hiçbir zaman Avrupa’da yapılanlara benzemez. Malzeme farkı hemen belli eder. Burada yapılanlar daha ağır fakat daha sağlam, dışarıdan gelenler ise daha zariftir. Yurdumuzda ise otobüs karoserciliğinde Bursa, kamyonda da Gaziantep başta gelir.

Mehmet Bilici’nin ilerisi için enteresan tasavvurları var. Karosercilikle madenî mobilyacılığı birleştirmek suretiyle şehrimizin büro, otel, pastahane ve buna benzer yerlerin masa, sandalye, evrak dolabı, sehpa, etajer gibi mobilyalarını imal etmeyi düşünüyor. Aynı zamanda karoserler de bu vesile ile döşenmiş olacak.

Sac ve demir işine dönüldüğü zaman ormanlardan tasarruf edilecektir. Esasen mümkün olan bütün imalatta sanayimizi madenleştirmeliyiz. Maden işi ağaç işinden daha ucuz ve daha dayanıklı olur. Bakımı iyi yapıldığı takdirde kolay kolay çürüme istidadı göstermez. Yangından korunur. Mesela bugün yeni yapılarda pencere çerçeveleri tamamen demirden yapılmış olsa yılda binlerce metreküp kereste tasarruf edilir ki bu da kasten ormanlarımızın yakıldığı memleketimiz için büyük bir kazanç olacaktır.

Bir zamanlar 2500 lira kredi almak için Esnaf Kefalet Kooperatifine müracaat etmiş. Fakat “Bugün git, yarın gel” düsturu burada da karşısına çıkıp bir hayli bekletilince bu krediyi almaktan vazgeçmiş.

Yine Mehmet Bilici’nin üzerinde ehemmiyetle durduğu bir mevzu da şu: Yeniden karoser atölyesi açacaklar muhakkak surette mesleki bir imtihana tabi tutulmalıdır. Ehliyetsiz olarak atölye açanların bazıları çırak işi iş yapıyor; havsalanın alamayacağı bir şekilde fiyat kırıyor, randımansız iş çıkarıyor. Böylece sanayimizi baltaladıkları gibi iş sahipleri tarafından da şikâyeti mucip oluyorlar. Bu durum sanayi bakımından Gaziantep’imizin ismini de kötülemiş oluyor. Bu mevzuda da alakalıların en kısa zamanda hareketlerini ve buna bir çare bulmalarını bekliyorlar.

Bilhassa iş tutabilmek için lüzumsuz fiyat kırışları sebebiyle Mehmet Bilici yeni otobüs karoseri yapmaktan vazgeçmiş. Malzeme ve işçilikten kısıntı, sanat aşkı ve ahlakına mugayir... İyisi mi gelen karoserlerin tamirini yapar; hem zarar etmekten kurtulursun hem birkaç kuruş kazanır ve hem de başın ağrımaz.

İşte Mehmet Bilici... Düşündükleri, yaptıkları ve yapmak istedikleri ile...

İZZET BUMBUÇ - ÖMER GEZER

Yurdumuzda çelik karoserin ilk defa şehrimizde yapıldığını ifade etmek belki şaşırtıcı olacaktır. Fakat hakikat de böyle olsa gerektir. İzzet Bumbuç ve Ömer Gezer ortaklığı 1961'de bunu düşünmüş ve bu düşünceyi tatbik sahasına da koymuşlardır.

Bugün birçok karosercinin yaptığı, birçoklarının da yapmak istediği çelik karoser o zaman köşebent, T ve U demiri ile bazı kısımlar sacdan eğilerek Mutlu Akümleriatör Fabrikası Malatya servis arabası olarak yapılmış. Bu vasıtayı gören İnanöz otobüsleri işletmesi sahibi kendilerine üç otobüs yaptırmak istemiş; fakat ne yazık ki bazı sebepler buna mani olmuş ve baltalanmıştır.

Çelik karoser çığırını açanlardan İzzet Bumbuç mesleğe 1945 yılında Mustafa Büyüknacar yanında atılmış. Üç yıl sonra da eski karosercilerden Mahmut Büyüknacar ve Osman Arıca ortaklığı yanında çalışıp 1949'da Abdullah Karoserci’nin atölyesine girmiş. Davet üzerine tekrar eski ustasına giden Bumbuç bir müddet sonra yine A. Karoserci’ye dönmüş. Vatanî hizmetini müteakiben yine son ustasının yanında çalışan İzzet Bumbuç, 1956'da da Yaşar Büyüknacar ile ortak olarak atölye açmış. 1959'da ayrılan ortaklardan Bumbuç, bir yıl sonra da mesaisini Ömer Gezer ile birleştirmiş.

Ömer Gezer ise bir tesadüf eseri olarak mesleğe İstanbul’da Murat Yıldız yanında kamyon karoseri yapmakla başlamış. 1954'te memleketine dönüp bir ara doğrama işlerinde çalıştıktan sonra iki yıl Abdullah Karoserci’de çalışıp sonra da M. Büyüknacar yanına girmiş. Ancak Büyüknacar’ın mesleği bırakması üzerine Mehmet Cıkcık ile bir müddet çalışmış ve 1960'da İzzet Bumbuç ile ortak olmuşlar.

Her iki ortağın da en eski ve en titiz ustaların yanında çalışmaları bugün kendilerinin iyi bir isim yapmalarında başlıca sebeplerden biri olmuş. Otobüs karoserciliğini esas branş seçen ortaklar halen otobüs karoseri, jeep ve pikapların kapı ve pencere açma işleri, şoför mahalli uzatmaları, Büssing ve Krupp vasıtalara şoför mahalleri yapıyorlar.

1963'e kadar ağaç karoser üzerinde çalışan Bumbuç ve Gezer, günün icaplarına uyarak eski tecrübelerine binaen çelik karoser yapmaya başlamışlar. İlk olarak da şehrimizden 26 kişilik Chevrolet bir otobüs işini almışlar. Bu arada atölyeye uğrayan bazı vasıta sahipleri yapılan işi gördükten sonra daha şimdiden çelik karoser yapma teklifinde bulunmaya başlamışlar. Yirmi güne kadar bitirilecek olan bu otobüsten sonra da yapılan teklifleri inceleyerek aynı mevzudaki işlerine devam edecekler.

Halen punta, oksijen ve elektrik kaynak makineleri, spiral, hızar, planya, cereyanlı matkap takımları ile çalışan ortakların pres ve tepsi demir testeresine ihtiyaçları var.

(Devamı var)

Röportaj: Behçet BENİAN Foto: İbrahim KÜÇÜKDAĞ