Enderî’nin çocukluk hayatına dair malûmat elde edemedik. Ancak sekiz on yaşında iken Hacı Mehmet adında bir zaattan Kur'an öğrenmiştir. Sonra okuma yazmayı kendi kendine ilerletmiştir. İlk yazıya heceleri yan yana dizmek suretiyle başlamış ve ilerletmiştir. Enderî 1305 senesinde reji kolcusu yazılıyor. Bazen de muhammınlik olarak süren reji mensupluğu 340 senesine kadar sürdükten sonra tekaüt oluyor.
Bektaşiliğe İntisabı
Mehmet Münip 40 yaşında iken Bektaşi tarikatına girmişti. Eren köyü Şah kolu dergahı postnişini Hilmi Dede Baba'nın halifesi İlhami Baba'dan nasip almıştır.
Enderi bunu:
Hacı Bektaşi Veli'dir, Pirimiz kutbücihan
Lutfuna masher olup rahında oldum rehnüma[1]
Mürşidin gerçek veli halka begüş İlhami'dir.[2]
Aç gözün serdarımız Hilmi Dede sahip liva[3]
diye ifade eylemektedir. Mehmet Ağa Kerbela'ya gitmek üzere Antep’ten geçen İlhami Baba ile tesadüfen görüşüyor ve anlaşıyor. İlhami Baba Kerbela'dan dönüşünde yine Antep'te bir müddet kalıyor. Bura halkını tarik-i nazenine mütemayil görerek Hilmi Dede'den (talip uyarma) müsaadesi alıyor. Aydın Baba'yı tekkede ittihaz ediyor. Bir çok kimseler meyanında Mehmet Münip de ikrar veriyor.
Merhum bir nefesinde bu hadiseyi:
Sarı İsmail postu, erenler postu[4]
Oturur İlhami pir, balım dostu[5]
Dergâh-ı aydına kademim bastı.
İkrar verdik muhlisâne yar ile
diye anlatıyor[6] Enderî 40 yaşında intisap eylediğinde göre İlhami Baba'nın Antep’e gelişi 311 yılına müsadif olmak gerekir. Baba bundan sonra birkaç defa daha Antep’e gelmiştir. Bunlardan üçüncüsü 326 senesinde rastlıyor. Enderî bunun için şu tarihi yazmıştır:[7] [8]
Söyle ey dil, söyle geldi mürşid-i sultanımız.
Baba Bektaşi velîdendir bizim erkânımız.
İster isen rıh-ı Hakkı essalâdır gel beru
Geldi çün ruz-ı Hızır, açıldı gül reyhanımız
Hâki Antab'a kadem bastı bugün olpakizat
Ol cihedden bil-messerret buldu dilhandanımız
Şükrilillah görmüşem didalarını ayrılmazam
Teşrifinden pürziya oldu bugün meydanımız
Yadigârı Enderî'den düştü bir tarihitam
Kişveri İlham'ı sultandır bizim burhanımız.
1326
Yazan: Cemil Cahit GÜZEL
[1] Divan sahife 1
[2] İlhami Baba için İbnilemin Mahmut Kemal Bey’in Son Asır Türk Şairleri, cilt 4, sahife 698 ile Saddetin Nüzhet merhumun Bektaşi Şairleri kitabına bakın.
[3] Hilmi Dede, Son Asır Türk Şairleri, cilt 4 sahife 652 ve Sadettin Nüzhet'in Bektaşi Şairleri
[4] Başpınar, sayı 55 ,sahife 9’a bakınız.
[5] Sarı İsmail, Hacı Bektaşi Veli’nin müritlerinden olup Usturumca dergahında post nişin iken orada ölmüştür.
[6] Bektaşilikte müccerretlik kolunun piri olup Balum Sultan Hızır balı adları ile de anılır. Bektaşiliğe içkiyi teslis, tenasuh, mücerretlik undelerini getiren zattır.
[7] Divan, Sahife: 145
[8] Divan, Sahife: 217
