Dünyada sağlık hizmetlerinin tekâmül seyrini takip edecek olursak, sosyal pediyatri (hastalığın meydana gelmesine mani olmak) 17. yüzyılda İngiltere ve Fransa’da başlamış; 19. yüzyılda mütekâmil bir teşkilât ve ileri bir anlayış zihniyetine sahip olmuştur.
Fransa’da bir şefkat hastanesinde ebe olan Budin dikkat etmiş, bakmış ki kendisinin normal olarak doğurttuğu ve sağlam olarak annesine teslim ettiği çocuklar kısa bir müddet içerisinde ölmüşlerdir. Bu işin nedenini arayan Budin, annelerin çocuk bakımını bilmediklerini görmüş; bu anneleri ve çocukları evlerinde ziyaret ederek gerekli muayeneden geçirmiş ve lüzumlu eğitime tabi tutarak bu işten fevkalâde netice almış ve bu şekilde takip ettiği çocukların sıhhatli olarak büyüdükleri herkes tarafından görülerek ebe Budin’in çalışmaları takdirle karşılanmıştır.
Bu muvaffakiyetler mahalli idarelerin nazar-ı dikkatini celbetmiş; mahalli idareler konsültasyonlar için ehliyetli ebeler temin ederek ziyaretçi hemşireliğin temelini kurmuşlardır. Yine Fransa’da diğer bir ebe, yaşayan bir çocuğun gebelik süresince gebe kadının karnındaki ceninle anne arasındaki sıkı münasebetle de büyük bir ilgisi olduğunu ve annenin sıhhatli bir evlât dünyaya getirmesi için kendisinin de sıhhatte olması ve hasta olmaması gerektiğini anlamış ve bu gerçeği etrafına yayarak doğum öncesi gebelik muayenelerinin ne kadar lüzumlu olduğunu ve kontroller neticesinde birçok gebelik hastalığının önlenebileceğini göstermiş bulunmaktadır.
İşte bu gerçekleri tahakkuk ettirebilmek için nüfusun %62’sini teşkil eden (gebe kadın, lohusa kadın ve 0—6 yaş arası çocuklar) büyük bir kitlenin sağlığını korumak için Ana Çocuk Sağlığı diye bir teşkilât kurulmuştur.
Türkiye’de bu teşkilat ilk defa Dünya Sağlık Teşkilâtı’nın iştiraki ile 1952 senesinde Sağlık Vekâleti bünyesinde bir şube olarak kurulmuş ve 1956 yılında Gaziantep’te faaliyete geçmiştir. Halen 34 il, 41 ilçe ve 360 köyde A.Ç.S. istasyonları faaliyet halindedir.
Halen Gaziantep’in 10 köyünde faaliyette bulunan Ana Çocuk Sağlığı istasyonları; halkı ana ve çocuk sağlığı konusunda sistemli bir propaganda ve halk sağlığı eğitimi ile aydınlatmak, normal gebe ve lohusa ile emzikli anneleri tıbbi kontrol altında bulundurmak, çocuk bakımı ve beslenmesi gibi konularda pratik olarak annelerin bilgili yetişmelerini sağlamak ve bilhassa çocuklarını doğurdukları günden itibaren 6 yaşına yani okul çağına kadar takip ederek gerekli sıhhi tedbirleri almak, bu meyanda vaktinde aşılarını yapmak suretiyle onları bulaşıcı hastalıklardan korumak; hülasa onları bedenen ve ruhen sıhhatli çocuklar hâlinde yetişmelerini sağlamak, çocuk ölümlerine mani olmak ve lüzumunda sosyal yardımlarda bulunmak için mediko-sosyal bir merkezdir.
Doğumevi bünyesinde çalışmakta olan Gaziantep Ana Çocuk Sağlığı Merkezi ise doğumeviyle teşrik-i mesai etmiş bulunmaktadır. Bir kısım doğurmuş gebe kadınlar her 15 günde bir sıhhi kontrole tabi tutulmakta ve bu işler için hiçbir ücret alınmamaktadır. Aynı zamanda 6 yaşına kadar olan çocuklarımıza lüzumlu her türlü aşıları yapılmaktadır.
Halkımızın Ana Çocuk Sağlığına karşı gösterdiği alâka her gün biraz daha artmaktadır. Yegâne temennimiz, halk sağlığını da birlikte yürüten A.Ç.S. istasyonlarının bütün memleket sathında daha geniş teşkilata ulaşmasıdır.
