Birinci Beş Yıllık Kalkınma Planı'nın ikinci uygulama yılı olan 1964 yılında devlet planı, ilimizde 50 milyon civarında bir yatırım yapılmasını öngörmüş bulunmaktadır. Bu yatırımların sektör grupları ile 1964 yılı Aralık ayı başına kadarki tahakkuk durumları aşağıdaki maddelerde izah olunmuştur:

1. Tarım Sektörü: a) Münferit ve müteferrik su işleri, küçük su işleri ve toprak muhafaza işleri: Bu iş için programda 2.857.000 lira ayrıldığı anlaşılmaktadır. Çalışma programı; İslahiye ilçesi Çakmak ve Gözlühüyük, Nizip ilçesi Kefre, merkezin Karaburç ve Göksüncük köyleri sulama tesisi; merkezin Körkün ve Nizip ilçesinin Elifoğlu köyleri sulama developmanı; merkezin Ani ve Batal köyleri toprak muhafaza işleri olarak tespit edilmiştir. Bunlardan Çakmak, Gözlühüyük, Kefre, Karaburç, Göksüncük ve Körkün köyü inşaat işleri ikmal edilmiş ve geçici kabul işleminin yapılmakta olduğu anlaşılmıştır. Elifoğlu sulama developmanı işindeki inşaat devam etmektedir. Ani ve Batal köyleri toprak muhafaza işlerinin fizikî tesisleri, ekim ve dikim işleri bitmiştir. Sözü edilen işler için 01.12.1964 tarihine kadar cem’an 817.873,95 lira yatırım yapılmıştır.

b) Yabanî zeytin plantasyonu: Zeytinlerde verimi artırma gösterisi, yabanî zeytin plantasyonu, zeytin bakım faaliyetleri, zeytin budama kursu, yeni kurulan zeytinliklerin bakımı gibi işleri programlaştırmış olan bu grup için 255.000 lira yatırım yapılması öngörülmüş ve sözü geçen tarihe kadar 87.774 lira yatırım yapıldığı anlaşılmıştır.

2. Bitkisel Yağ Sanayii Sektörü: Kilis Zeytinyağı Fabrikası: Plan bu sektörde bu iş için 5.656.000 lira yatırım yapılmasını öngörmüştür. Yatırımcı daire Ziraî Donatım Kurumu Genel Müdürlüğü iken bu kurum yatırımdan sarfınazar etmiş, bu işin başka bir teşkilatça ele alınmasını ilgililere teklif etmiş ve bu husus için henüz kat'î neticenin alınmadığı anlaşılmıştır. Gerek Kilis ve gerekse çevresinin iktisadî gelişmesinde kıymeti aşikâr bulunan bu tesisin kurulması için Valiliğimizce temas ve teşebbüslerde de bulunulmaktadır.

3. Alkollü İçki Sanayii Sektörü: Gaziantep Rakı Fabrikası Tevsii: Programda 1.870.000 lira ayrılmış olan bu sektördeki yatırımlar; 01.12.1964 tarihine kadar sosyal tesisler ve ihata duvarı için 179.827,73 TL, makine ve kazan dairesi için 96.199,14 TL ve takdir ve imla dairesi için 242.842,81 TL olmak üzere cem’an 518.869,68 lira olarak tahakkuk ettirilmiştir. İş devam etmektedir.

4. Çimento Sektörü: Gaziantep Çimento Fabrikası: 9.700.000 lira yatırım yapılması gereken Gaziantep Çimento Fabrikası tevsi ve ıslah işi; fabrikaya lüzumlu makine, alet ve edevat ile 10.539.400 liraya yükseltilmektedir. Halen 5.981.749 liralık yatırım yapıldığı anlaşılmaktadır.

5. Ulaştırma Sektörü: Gaziantep Geçidi ve Kanlıgeçit-Kömürler Yolu: Programda 100'er bin lira ayrılmış olan bu iki yolla ilgili ihale yapılmamıştır. Karayollarınca ilimiz çevresinde Gaziantep-Birecik, Gaziantep-Oğuzeli, Gaziantep-Kömürler yolu asfalt işleri ve mıcır nakli; Gaziantep-Oğuzeli, Gaziantep-Araban, Gaziantep-Kömürler yolu bakım ve onarım işleri; Birecik Köprüsü tahkimatı ve bazı ocak işgalleri mevzuu ele alınmış, bu işler tamamen ikmal edilmiş ve cem’an 2.568.022 lira sarf edilmiştir. Yine aynı sektörden Gaziantep-Karkamış hattı inşaatı için konulmuş olan 750.000 liradan 100.000 lirası sarf edilmiş ve tesis hizmete açılmıştır.

6. Haberleşme Sektörü: Bu sektörden İslahiye-Fevzipaşa ve Barak-Nizip havai hat inşaatları için programda 198.000 lira ayrılmıştır. Bunlardan 33 kilometrelik Nizip-Barak hattı için 63.273,45 TL ve 11 kilometrelik İslahiye-Fevzipaşa hattı için 4.571 TL sarf edilmiş ve her iki tesis de hizmete açılmıştır. Ayrıca Gaziantep PTT binası ilave inşaatı (4.750 lira keşif bedelidir), Kilis kuranportör bina arsası alımı, Nizip şehir içi telefon şebeke revizyonu işi ele alınmış ve bu işler tamamen ikmal edilmiştir. Yukarıdaki miktarlarla birlikte bu sektörden 199.684,33 lira yatırım yapılmıştır.

7. Sağlık Sektörü: a) Gaziantep Köy Ebe Okulu: Programda 847.000 lira tefrik edilmiş bulunan bu inşaat için 585.913,93 lira sarf edilmiştir. İnşaat devam etmektedir. b) Gaziantep Devlet Hastanesi: 2.000.000 lira ayrılmış bulunan bu inşaat için 1.008.510,04 lira sarf edilmiştir. İnşaat devam etmektedir. c) Gaziantep Trahom Hastanesi: 1.000.000 TL yatırım yapılacak olan Trahom Hastanesi için 286.240,01 lira sarf edilmiştir. İnşaata devam edilmektedir. d) Gaziantep Sigorta Hastanesi: Devlet planı bu yıl için Gaziantep İşçi Sigortaları Hastanesi inşaatı için 3 milyon yatırım yapılmasını öngörmüş; ancak yatırımcının bu iş için 5.125.000 lira tahsis ettiği anlaşılmış ve şimdiye kadar 4.500.000 lira yatırım yapılmıştır. Bu yerde de inşaat devam etmektedir.

8. Eğitim Sektörü: a) Ortaokullar: Bu sektörden ayrılmış bulunan 2.000.000 lira ödenekten Kilis Kız Öğretmen Okulu için 372.166,09 TL ve Gaziantep Atatürk Ortaokulu için 557.785,67 TL olmak üzere cem’an 929.951,76 lira yatırım yapılmıştır. Bunlardan Kilis Kız Öğretmen Okulu işi bitmiş, Atatürk Ortaokulu inşaatı ise devam etmektedir. b) Körler Okulu: Gaziantep Körler Okulu için bu yıl programda 500.000 lira tefrik edilmiş; inşaat %20'ye girmiş, ödenek 1.006.039,68 liraya yükseltilmiş ve bu miktar tamamen sarf edilerek tesis ikmal edilmiştir. c) Erkek Sanat Enstitüsü: Gaziantep Erkek Sanat Enstitüsü inşaatı için bu yıl programında 1.400.000 lira ayrılmıştır. Birinci kısmına 425.412,93 TL ve öğretim bloku ikmal inşaatı için 235.949,80 TL olmak üzere cem’an 661.362,73 lira sarf edilmiştir. İş devam etmektedir. d) Erkek Sanat Enstitüsü Pansiyon Binası: 1.000.000 lira yatırım öngören bu inşaat 08.07.1964 tarihinde ihale edilmiş ve 318.412,00 lira sarf edilmiştir. İş devam etmektedir. e) Kilis Konferans Salonu: 200.000 lira ayrılmış bulunan bu inşaat için 150.000 lira harcanmış bulunmaktadır. f) Gaziantep Ticaret Lisesi İnşaatı: 1.100.000 lira ayrılmış bulunan bu inşaatın birinci kısmına 434.470,19 TL, ikmal kısmı için 260.004,91 TL olmak üzere cem’an 694.475,10 lira sarf edilmiştir. İş devam etmektedir. g) Gaziantep Erkek Sanat Enstitüsü Motor Atölyesi: 1963 yılı yatırımlarından olan bu inşaat için sözü geçen yıl programında 1.000.000 lira ayrılmıştır. Bazı sebepler yüzünden 01.07.1964 tarihinde ihale edilmesi mümkün olmuş ve son defa yine projede yapılan değişiklik sebebiyle inşaata geç başlanılmış; halen 209.760,28 lira yatırım yapılmıştır. h) İlkokullar: 1964 yılı programı ile ilimizdeki ilkokul inşaatları için 6.400.000 lira tefrik edilmiş ve buna mahallî idarelerce yapılan yardımlarla bu miktar 6.850.110,89 liraya baliğ olmuştur. Yıl içinde 160 derslikli 60 okulun yapımı programlaştırılmış ve şimdiye kadar bunlardan 122 derslikli 43 okul inşaatı ikmal edilmiştir; 5.928.166,82 lira sarf edilmiştir. Bunun dışında bağış şeklinde Cemil Karslıgil 6 derslikli ve merhum Aliye ve Ömer Battal 13 derslikli okul yapılmasını sağlamışlardır.

9. Elektrik Enerji Sektörü: Gaziantep Havai Hattı: Bu iş için 1.000.000 lira yatırım yapılması öngörülmüş; halen 1.163.000 TL sarf edilmek suretiyle bitirilmiş ve kısmî kat'î kabulü yapılmıştır. Nizip Dizel Şebeke Tevsii: Bu iş için 500.000 lira tefrik edilmiş, 10.08.1964 tarihinde 545.000 liraya ihale olunmuş, yer teslimi yapılmıştır. Sözleşmeye göre işin 01.11.1964 tarihinde bitirilmesi gerekmektedir.

10. İller Bankası İşleri: Nizip İçme Suyu: Bu sektörde plan 3.000.000 lira yatırımı öngörmüştür. İki kısımda yaptırılan bu işin kat'î kabulleri yapılmıştır; 2.014.000 lira sarf edilmiştir. Bunun dışında Nizip içme suyu şebeke işi 1.801.000 liraya ihale edilmiş; şimdiye kadar bu işe 1.285.000 lira sarf edilmiş olup işin halen devam ettiği ve sözleşmeye göre 30.12.1964 tarihinde bitirileceği anlaşılmıştır. Buna göre Nizip su işi için cem’an 3.299.000 lira harcandığı tespit olunmuştur. Gaziantep Harita İşi: 100.000 lira yatırımlı Gaziantep harita işinin İller Bankası Genel Müdürlüğünce yaptırıldığı; arazi işinin bitip hidrolojik raporunun hazırlandığı ve tecrübe için 6.000 liralık tahsis istendiği anlaşılmıştır. Kilis Harita İşi: 94.000 lira yatırımlı bu iş için 77.000 lira harcanarak ikmal edildiği ve İmar ve İskân Bakanlığınca 01.12.1964 tarihinde tasdik olunduğu anlaşılmıştır. Çeşitli İşler: İller Bankasınca bu yıl içinde programda bulunmayan bir kısım işlerin de ele alındığı anlaşılmaktadır. Bunları Karkamış su etüdü, İslahiye ve Kilis su etüdü olarak sıralamak kabildir. Bunlardan Karkamış'ta kuyu açılacağı bildirilmektedir. İslahiye su projesinin ise 09.10.1964 tarihinde tasdik edildiği anlaşılmaktadır. Ayrıca bu bankaca Gaziantep’te yapılacak bir turistik otel için ilgili şahsa 800.000 lira kredi verileceği öğrenilmiştir.

11. Kamu Hizmetleri Sektörü: Köy İçme Suyu İşleri: İlimizde Devlet Su İşlerince 1964 programında Alleben ve Ardıl gölet işleri de ele alınmış; ancak teknik sebepler dolayısıyla 1964 yılı programından çıkarılarak tatbikatına geçilmemiştir. Aynı teşkilatça Emen Gölü bataklığı drenaj tesislerine 15.000 lira sarf edilmiştir. Köy İşleri Bakanlığına bağlı Maraş İçme Suları Kısım Şefliğince bu yıl içinde; Araban kazası depo tadilatı için 25.680,00 TL, Zeytinlik askerî havaalanı için 118.991,06 TL, Elif grubu içme suyu için 111.600,00 TL, Sarılar köyü için 25.700,00 TL ve Fevzipaşa bucağı için 23.000,00 TL olmak üzere cem’an 294.971,06 lira sarf edilmiştir.

Bayındırlık Müdürlüğünce Ele Alınan İçme Suyu ve Yol İşleri: Bayındırlık Müdürlüğünce 1964 yılında 108 kilometre yeni yol yapımı ve 72 kilometre bakım işi programlaştırılmış; bunlardan yeni yapımdan 92 ve bakım işinden 60 kilometrelik kısmı ikmal edilmiştir. Programdaki tahsisat durumu 840.028,64 lira olup harcanan miktar 800.000 liradır. Su İşleri: Bayındırlık Müdürlüğünce bu yıl yeniden 23 köyün içme suyu işi ele alınmıştır. Buna geçen seneden kalan 16 köy de ilave edildiği takdirde tamamı 39 köye yükselmektedir. Bunlardan Hisar, Kızık, Hamurkesen, Öğümsöğüt, Eylen, Tibil, Tokaçgemriği, Koyunbat, Ticar, Tilsimen, Yenice, Mağarakerinkasyolu, Yeniköy, Dümbüllü, Üçpınar, Tekirsin, Karasakal, Gerciğin, Kuşçumustafa, Zekteriş, Anbarcık, Yazır, Uruş, Şıhınobası, Araplar, Bodur, Kersentaş, Karataş, Mandollu, Akçaburç, Kürap ve Alaca köyleri olmak üzere 30 köyün su işi bitmiştir. İkizce ve Mizar bitmek üzeredir. Mütebaki 7 köyde iş devam etmektedir. Bunlar için şimdiye kadar 198.524,05 lira harcanmıştır. Bu paraya boru bedeli hariçtir.

Müteferrik İşler: 1964 yılı içinde Gaziantep Kalesi'nin restorasyonu için gönderilmiş bulunan 100.000 liradan 67.863,48 lira sarf edilmiştir. Vakıflar İdaresi çeşitli işleri için 855.080,44 lira harcamıştır. Bu harcamalar yatırım vasfındaki faaliyetler içindir.

Sonuç: 50 milyon lira civarında olan 1964 yılı yatırımına ait programda tahakkuk ettirilemeyenlerin yekûnu 6 milyon liranın üzerindedir. Buna göre 40-44 milyon lira arasında olan yatırımın çeşitli sektörlerden olmak üzere 01.12.1964 tarihine kadar 32.126.650,17 liralık kısmı tahakkuk etmiştir. Bu nispet tatbikatta yüksek bir nispet ise de gönül, yatırımın noksansız olarak %100 tahakkukunu arzu etmektedir. Bunun için yatırımcı daire müdür ve vazifelilerinin gerekli gayreti göstermeleri şayanıarzudur.

Gaziantep Valiliği