18 Mart 1959 günü Gaziantep’te bir basın toplantısı yapan milletvekillerimiz Sayın Süleyman Kuranel ile Sayın Ali Ocak; 1959 yılında Gaziantep’te yapılan ve yapılacak işleri izah etmişlerdir. Konuşmalarının bir kısmını aşağıya alıyoruz:
1959 GAZİANTEP VİLAYETİ İÇİN VERİMLİ BİR İNŞAAT YILI OLACAK
Tutarı 80-90 milyonu bulan şehrimizin ve vilayetimizin içtimai, iktisadi ve ticari bünyesinde büyük gelişmeler ve değişmeler sağlayacak büyük işlere başlamak üzereyiz. Başlanmış olanlarını da ikmal edeceğiz. Bunları sırasıyla izaha çalışalım:
TREN HATTI Bugüne kadar altyapısı ve sanat işleri tamamiyle ikmal edilerek Gaziantep’ten Karkamış’a kadar uzanan hattın bakiye rayları da Nafıa Vekâletince teahhüde bağlanmış ve bu işler için yetecek 32 milyon lira bütçeye konmuştur. Bu yıl hattın ray döşenmesi kısa zamanda ikmal olunacak ve tahminimize göre Cumhuriyet Bayramı'nda işletmeye açılacaktır.
ÇİMENTO FABRİKASI Bütün inşaat ve tesisatı bitmiş, yılda 85 bin ton, yani bir milyon 700 bin torba çimento istihsal edecek olan fabrikanın elektrojen grubunun bütün muameleleri ikmal edilmiştir. Kısa bir zamanda gelecek olan makinelerin montajı tamamlanır tamamlanmaz işletmeye açılacaktır. Bu sayede şehrimize de 3.500 kilovat enerji verilecektir. Fabrika; inşaat ve tesisleriyle beraber 30 milyona yakın bir meblağa mal olacaktır.
LİSE BİNASI 1.500 öğrenci için projeleri hazırlanmış olan; konferans salonu, jimnastikhane, kütüphane gibi hususları ihtiva eden bina bugüne kadar iki defa ihaleye çıkarılmış ise de talip zuhur etmediğinden maalesef inşaatı bugüne kadar kalmıştır. Yeniden Maarif Vekâletince 1959 programına alınmıştır. Nafıa Vekâletince de keşiflerinin hazırlanmasına başlanmıştır. 4-5 milyon liraya mal olacak olan bina önümüzdeki günlerde ihaleye çıkarılacaktır.
HÜKÛMET KONAĞI Halk arasında bugüne kadar "40 anahtarlı" diye tabir olunan ve her birisi ayrı ayrı binalarda bulunan devlet dairelerinin bir araya toplanması ve her türlü sıhhi ve fenni bir bina yapılması işi bitmek üzeredir. Ta Osmanlı İmparatorluğu zamanından beri dedikodusu devam eden, "yapıldı yapılacak" diye söylenip duran hükûmet konağı işimiz halledilmiş; birçok daire yapılan binalara taşınmış, yakında açılış merasimi yapılacak olan bu muazzam bina için beş milyona yakın bir para sarf edilmiş, bu suretle şehrimizin en büyük dertlerinden biri de hal olunmuştur.
ZEYTİNYAĞI FABRİKALARI Zeytinciliğimizin gelişmesi bakımından hayati bir önem taşıyan fabrikalardan birisi Nizip’te diğeri Kilis’te olmak üzere inşaatlarına başlanmıştır. Zeytinyağı, sabun, konserve ve üzüm balı gibi çeşitli istihsal maddelerini çıkaracak olan bu fabrikalardan Nizip’teki bitmiş, zeytin alımına başlanmıştır. Türkiye’nin değil Balkanlar'da dahi benzeri olmayan bu fabrikaların beheri için işletme sermayesi dahil yirmişer milyon liraya yakın bir meblağ sarf edilmiştir ve edilecektir.
SOĞUK DEPO Gaziantep Belediyesinin Humanız mıntıkasında yaptıracağı modern mezbaha ile müştereken çalışacak olan ve Et ve Balık Kurumu tarafından inşasına karar verilen soğuk deponun 1. kısmı 987 bin 88 liraya müteahhidine ihale edilmiştir. Makine ve tesisat bedelleri 3 milyon 800 bin lira; montaj, gümrük resmi, nakliye vesaire için de 3 milyon 200 bin lira ki ceman bu bina 8-10 milyon liraya çıkacaktır.
YOL Bu sene Nafıa Vekâletince Gaziantep-Oğuzeli ve Akçakoyunlu yolu da devlet yolları meyanına alınmıştır. Bu suretle vilayetimiz dahilindeki bütün yolların yapım ve bakım işi bundan böyle Nafıa Vekâletince yapılacaktır. Fevzipaşa şosesinden sonra 1959 yılında Gaziantep-Kilis ve Gaziantep-Narlı şosesi tamamiyle asfaltlanmış olacaktır. Bu suretle asfaltlanmamış yolumuz kalmayacaktır.
SANAYİ ÇARŞISI Yer yer bazı vilayetlerimizde yapılmaya başlanan ve hükûmet eliyle sunulan sanayi çarşılarından birisinin Gaziantep’te yapılması İmar Vekâletince kararlaştırılmıştır. Bu hususta lüzumlu teşebbüse geçilmiş, planlarının ihzarı ele alınmıştır. Arsa muamelesi biter bitmez hemen temeli atılacak, kısa bir zamanda inşaatı ikmal olunarak sanatkârlarımızın hizmetine arz olunacaktır.
İŞÇİ LOJMANLARI Çalışma Vekâletince şehrimizin muhtelif semtlerinde bugünün şartlarına ve her türlü fenni ve sıhhi hususlara haiz işçi lojmanlarının yapılması kararlaştırılmıştır. Bu iş için vekâletçe şehrimize gönderilen heyet tetkikatını bitirerek raporunu vermiştir. Son safhaya gelen görüşmelerimiz sonunda binaların inşaatına başlanacaktır.
İŞ HANI Yine Çalışma Vekâletince şehrimizde büyük bir iş hanının yapılması kararlaştırılmış, yerinin istimlak işi için Belediyemize yetki verilmiştir. Arsa muamelesi intaç edilir edilmez projelerin yapılmasına başlanacaktır.
İŞÇİ HASTANESİ Çalışma Vekâletince şehrimizdeki işçi durumu göz önünde tutularak modern bir hastanenin yapılmasına karar verilmiş ve binasının yeri tespit olunmuştur. İstimlak muamelesi ikmal edilir edilmez bu sene inşasına başlanacaktır.
ALLEBEN DERESİ Tabakhane semtinin başına büyük bir gaile olan, zaman zaman gelen seller dolayısıyla hayli hasara sebebiyet veren Alleben Deresi; malum olduğu üzere Nafıa Vekâletince ele alınmış, bugüne kadar da mühim bir kısmı ikmal olunmuştur. Yeniden yaptığımız görüşmeler sonunda evvelce sarf edilen iki milyona ilaveten bir milyon daha sarfıyla yapılmakta olan istinat duvarlarının Çıksorut’a kadar devam ettirilmesine ve bu yaz bütün işlerin ikmaline karar verilmiştir.
ARTEZYEN KUYULARI Yine Nafıa Vekâleti Su İşleri Umum Müdürlüğünce vilayetimizin susuz ovalarında ve köylerinde derinliği 100-150 metre civarında olan ve beheri ortalama 100 bin lirayı bulan artezyen kuyularının açılmasına karar verilmiştir. Yapılan sondaj neticesi müspet olduğu takdirde şehrimizde yer altı suları işletmesi için bir daire kurulacak ve susuz ovalarımız bu suretle kullanılır hâle getirilecektir. Bu meyanda Araban kazamızdaki Ardıl Çayı’nın da sulama işi ele alınacak ve etütlerine başlanacaktır.
CAMİLERİMİZE YARDIM Vakıflar Umum Müdürlüğü her yıl olduğu gibi bu sene de şehir ve köy camilerimize yetecek miktarda yardımda bulunacaktır. Bu yıl bilhassa fakir semtlerde inşasına başlanan Yavuzlar ve Yeşilova camilerinin ikmaline gayret sarf olunacaktır. Ayrıca tamiratı devam eden Şeyh Fethullah Hamamı’nın bakiye işleri için 100 bin liralık bir keşif yapılmıştır. Önümüzdeki günlerde ihaleye çıkarılacaktır. Bundan başka Şeyh Fethullah Camii’nin damları ve diğer tamire muhtaç yerleri bu sene yaptırılacak, Kozanlı Camii’nin eski minaresi yıkılarak yeniden inşa olunacaktır. Bunların haricinde Vakıflar Umum Müdürlüğünün Belediyeden satın aldığı istasyon yolu üzerindeki arsaya 4-5 milyon lirayı bulan büyük bir turistik otel yapılacaktır. Otelin projesinin yapılmasına başlanmıştır.
KIZ ORTAOKULU Boşalan Defterdarlık binasına Kız Ortaokulunun nakli vekâletçe uygun görülmüştür.
OĞUZELİ’NDE HÜKÛMET KONAĞI Oğuzeli kazamızda yeni bir hükûmet konağı ve sağlık merkezi yapılması için hazırlıklara başlanmıştır.
FEVZİPAŞA’NIN İMARI Yeni nahiye olan ve her gün inkişaf eden Fevzipaşa nahiyemizin hâlihazır haritası ile imar planı yapılacak ve içme suyu ele alınacaktır.
OTOBÜS-ELEKTRİK-SU Şehrimizin otobüs, elektrik ve su işlerinin halli için lüzumlu teşebbüslere geçilmiş, icap eden siparişler yapılmış, bunun için de yeter para İller Bankasından temin olunmuştur.
ŞEHİTLER ABİDESİ Projesi yeni hazırlanmış bulunan Şehitler Abidesi’nin inşasına derhal başlanacaktır. Bu suretle milli bir dava uğruna seve seve canlarını feda eden 7.000 şehidimizin şanına layık büyük bir abide yapılmış olacaktır.
KONTİNÜ KAZANLARI İnhisarlar İçki Fabrikasının kontinü kazanları bu sene gelecek, alım mevsiminden önce yerlerine konacaktır. Bu sayede şimdiye kadar fabrikaca mübayaa olunan üzümler birkaç misli fazlası ile alınacaktır.
OĞUZELİ SUYU Oğuzeli kazamızın elektriğinden sonra bu sene de içme suyu işi ikmal olunacaktır. Şehir şebekesi için lüzumlu olan son parti 3.000 metrelik boru da vekâletçe verilmiştir.
KÂRLAR TEVZİ EDİLECEK Fıstık Kooperatifinin ortaklarına dağıtılmak üzere 1954 yılı hasılatının satışından elde edilen meblağdan Et ve Balık Kurumunca 500 bin liralık 1. parti, şehrimizdeki Fıstık Kooperatifi Umum Müdürlüğü emrine gönderilmiştir. Bakiye paralar da peyderpey geldikçe ortaklara dağıtılacaktır.
TAPULAR VERİLECEKTİR Daha önce tapularının verileceğini vaat ettiğimiz Hoşgör, Çıksorut ve Ünaldı mahallelerinin kadastro işleri bitmiş, imar planına alınma muameleleri tekâmül ettirilmiş, yakında tapularının verilmesine başlanacaktır. Bu meyanda kadastroları ikmal edilen köylerimizden Geneyik köyünün tapularının verilmesi için bir merasim yapılacaktır.
KİLİS ORMAN MÜDÜRLÜĞÜ Kilis’te 5-6 milyon lira tutarında Orman Müdürlüğü binasıyla lojman ve müştemilatının projeleri ikmal edilmiştir. Yakında inşasına başlanacaktır. Netice olarak yukarıdan beri izaha çalıştığımız işleri yapılmış görmek elbette ki bir memleket evladı olarak bizleri; muhalifi ve muvafıkı hepimizi memnun edecek ve göğsümüzü kabartacaktır.
Süleyman KURANEL - Ali OCAK
