DÜLÜK BABA

Gaziantep tarihinde çok mühim bir kelime olan Dülük meşayih bahsinde bir ziyaret adı olarak yaşamakta ve ayrıca bir dağın ve Etiler zamanından kalma harabelerde meşhur bir köyün ismi bulunmaktadır.

Dülük Baba Türbesi, Dülük Dağı'nın garp sathi mailinde bir kulübeden ibarettir. Dülük Baba diye bazen dağın kastedildiği vakidir.

Gaziantep Halkevi Broşürü ,Evliya Çelebi Seyahatnamesi'nden naklen Dülük Baba hakkında şu izahatı vermektedir. ([1])

“Evvela şehrin şimalinde bir bayır üzerinde Dülük Baba, Selim Şah Mısır'a giderken rahına varıp "yolun kolay ola Selim oğlan" derler. Mısır'ı filan ayda alıp, Mekke Medine sahibi olucak bana bir tekke yapar mısın? diye Mısır'ın fethini tebşir ederler.

Melâmiyon ya Bektaşiyandan bir ulu sultanmış hakiki hâl tayin eylediği günde Mısır fetih olunup bâdelfetih Selim Şah, Ayıntap'a gelip Dülük Baba merhumu bulup kabri münevveri üzerine bir asitane-i âli bina eder.”

Dergimizin birinci sayısında, Dülük Baba'nın sahabeden bir zat olup Antep'in İslamlar tarafından fethinde şehid düşen bir pehlivan olduğunu ve asıl adının (Maliki Ejder) bulunduğunu kaydetmiştim. ([2])

Bilâhere bu hususta tesbit ettiğim rivayetlere göre: Dülük Baba'nın adı (Davut Ejder)'miş. (Maliki Ejder) onun kardeşi olup Maraş'ta şehit olmuş ve bundan ötürü Maraş'ta bir çoklarının adı da Ejder'miş… Davudu Ejder yani Dülük Baba'ya gelince: Antep'in İslamlar tarafından fethinde şehit olan bir bayraktarmış. Fakat mezarı bilinmezmiş. Soğuk ve tipili bir kış gecesi Antep'e gelmekte olan bir katırcı (Antep gösteren)de yolunu şaşırmış. Dervişan'dan olan Katırcı “yetiş ya Gavs” diye istimdat etmiş. Şeyh Abdülkadir Geylani zahir olarak beriden niçin imdat istiyorsun. İşte yakında Davudu Ejder Hazreti yatıyor demiş. Katırcı bakmış ki şimdi türbenin bulunduğu mahalde parlak bir ışık balkıyor. Halbuki daima buradan gelip geçtiği hâlde böyle bir ziya görmezmiş. Yolunu tayin eden Katırcı ışığın bulunduğu yeri tahmin ederek bir işaret koymuş ve şehre gitmiş.

Sonra ışığın göründüğü yere bir kubbe bina ettirmiş ve orada ışığın daima yanmasını temin için mal vakfetmiş, bu ziya uzaklardan bile göründüğü için karda kışta ve karanlık gecelerde yolcular kolayca gidecekleri istikametleri tayin ederlermiş.

Bu mevzu ile alakalı diğer bir rivayet daha tespit ettim. Dülük Dağı'nın şimalinde Coujırgan denilen bir mahal vardır. Dülük Baba muharebede burada büyük bir yara almış, yaraların tesiriyle dehşetli bir surette feryad etmiş, bundan dolayı bu mahalle Çağırgan denilmiş. Bilâhere kelime Çagırğan şeklini almış...

Yazan: Cemil Cahit GÜZEL


[1] Sahife: 155 mükerrer.

[2] Gaziantep'in İslamlar tarafından fethine dair manzum bir efsane. Sahife 12, Haşiye: 5