Ben çocuk iken Antep’te yağmur yağdırma yakarışının üç şekli vardı.
Mahşerî bir kalabalık toplanırdı. Herkes elbiselerini ters giyer, Kadirî dervişleri öne düşerdi. Yeşil sancakları açarlar; mazhar, kudüm ve halilelerini "cizzom cizzom, cizzom" çala çala yollarına devam ederlerdi. Yakarış alayı bu heybetli manzarasıyla ağır ağır yürüyerek Düztepe’ye çıkar; hepsi, abdestli olanlar da olmayanlar da orada teyemmüm [1] ederlerdi.
Tepede eller göklere açılır, hocaların okudukları dualara "Âmin" sesleri semalara ağıt sesleri ile birlikte yükselir, sonra tören biterdi. Halk huşu içinde yine mazharlar çalınarak tepeden iner ve dağılırdı. Yağmur duası için Düztepe’ye çıkıldığı gün halk, beraberinde birçok koyun ve keçi sürüsü de getirirdi. Sürüler bu ilahî manzaraya başka bir hüzün katarlardı. Koro hâlinde bu sürülerin de meleşmesi ayrı bir dua idi; onlar da yağmur istiyorlardı.
Diğer bir yakarış şekli ise şöyleydi: Bir camide mollalar toplanır; daire şeklinde kıvrılmış bir asma veya bağ çubuğuna okunur, üfürülür, sonra bu dipçik [2] şeklindeki değirmi çubuk gizlice götürülüp sulu bir dere içine atılırdı. Bu çubuk duası da tesirsiz kalır, yağmur yine yağmazsa bu sefer halk daha tesirli bir çareye başvururdu: Bir at veya merkep kafası getirilir, ona okunur, üfürülür ve yine gizlice götürülüp suya atılırdı. Çubuğa ve at kafasına okunmasının sebebi şöyleydi: Yağmurdan her üç yaratık da faydalandığı için yağmur yakarısına insanlarla birlikte hayvan ve bitkilerin de katılması sembol hâline gelmişti.
Ambar sahibi zahire tüccarları; "Yağmur yağmasın, tahıl kıt olsun, elimizdeki zahireyi pahalı satalım da çok para kazanalım." diye gidip bu okunmuş üfürülmüş çubuğu veya kafayı geri çıkarmasınlar diye bu iş gizli yapılırmış. Okumaya, duaya aklım erer; Allah, "Siz isteyin, Ben vereyim!" buyurmuş. At kafası, çubuk birer vesile... Lâkin geçen yazımızda bahsettiğim "dört eşeği kuyuya atma" işine bir türlü akıl erdiremedim.
[1] Teyemmüm: Su bulunmayan yerde bir nevi abdest alma şekli. [2] Dipçik: Asma veya bağ çubuklarından örülmüş, daire şeklinde kıvrılmış bir araç. Çamaşır yıkanırken leğenin altına konulur.
