Türkiye ölçüsünde faaliyet gösterecek Kültür Derneği Genel Merkezi, Ankara’da 1960 yılı Ağustos ayı içinde açılmıştır. Hiçbir siyasi teşekküle bağlı olmayan Türk Kültür Derneklerinin, kısa zamanda bütün aydınlarımızı sinesinde toplayacağına inanıyoruz; ilk şubelerinden biri de Gaziantep’te kurulmuştur.

Gaziantep, ileri görüşlü insanlar şehridir. 1919-1920 yıllarında Türk yurdu istilaya uğrarken tehlikeyi ilk gören ve ilk defa silaha sarılanların başında Gaziantep gelir. 1957 milletvekilleri seçimlerinde, keyfî idareye karşı isyan ederek millete ne yapılması gerektiğini hatırlatan yine Gazianteplilerdir. Gaziantepliler, ileri görüşlü insanlar olduklarını Kültür Derneği konusu ile de ispat etmişlerdir. 1947 yılını hatırlayalım: O zaman yurdumuzda çok partili devreye girilmişti. Halkevleri eski canlılığını kaybetmişti. O vakit Gaziantepli aydınlar toplandılar; her türlü siyasi tesirlerden uzak Gaziantep Kültür Derneği’ni kurdular. 22 Ağustos 1947 tarihinden beri Gaziantep Kültür Derneği, eski halkevlerinin bıraktığı boşluğu doldurmaya çalıştı.

Son 4-5 yıl içinde eski halkevlerinin her kolunu yeniden geniş ölçüde canlandırmak gerektiğini anlayan Gaziantepli aydınlar, grup grup toplanarak dernekler kurdular. Gaziantep Kültür Derneği; eski halkevinin yayın kolu vazifesini tamamen; sosyal yardım, tarih ve folklor kolları vazifelerini ise kısmen üzerine aldı. Musiki sahasında Gaziantep Filarmoni Derneği ile Gaziantep Türk Musikisi Cemiyeti çalışmaya koyuldu. Tiyatro sahasında Gaziantep Tiyatro ve Sinema Derneği kuruldu.

Kütüphanecilik konusunda Gaziantep Kütüphaneler Tesis ve Yaşatma Derneği çalışmaya başladı. Sergiler, gösteriler ve edebiyat konusunda Gaziantep Sanatseverler Derneği; folklor konusunda Gaziantep Halk Oyunları ve Halk Türküleri Derneği; sosyal yardım konusunda Gaziantep Yardımsevenler Derneği ve Gaziantep İlk ve Orta Dereceli Okullar Öğrencilerini Koruma Derneği kuruldu. Gaziantep’te mevcut kültür derneklerinin faaliyet sahalarını içine alan Türk Kültür Dernekleri, Türkiye ölçüsündedir. Gaziantep’te mevcut dernekler içinde Gaziantep Kültür Derneği hariç, diğer derneklerin çok iyi çalışmadıkları bir hakikattir. Biz Gaziantepliler, Türk Kültür Derneği çatısı altında bütün imkânlarımızı birleştirirsek, dernekleri Türk Kültür Derneği’nin birer kolu hâline getirirsek yurda daha faydalı oluruz kanaatindeyiz. Gaziantep Kültür Derneği’nin ise feshedilmeyerek sadece üniversitelilere borç verme ve Gaziantep hakkında araştırma, bilgi toplama ve yayınlama vazifesine de devam etmesi, Kültür Derneği üyeleri çoğunluğunun temennisidir.

H. Y.