“Hamdolsun bayrağı koymadık çamurda,

Tam altı bin kurban verdik bu uğurda.’’

İshak Refet Işıtman

Merhum "Rüştü Hoca”nın kızı Feride Hanım, Ankara’da ara sıra, beni yani bu eski baba dostunu ziyarete gelir. Bir defaki gelişinde bana, babasının not defterinden koparılmış ve yıpranmış bir yaprak getirdi, verdi. Kurşun kalemle yazılmış yazı, aradan çok zaman geçtiği için silinmek üzereydi. Zorla okudum. Merhum, bu yazıda Antep-Fransız harbine ait bir hatırasını anlatıyor ve şöyle diyor:

"Tutlukta Delikli civarında, Yıldırım Taburu karargahında bulunuyordum. Şehid-i mağfur (Söylemezzade Mahmut) Efendi bana sordu: (Yazın güzel mi?) Ben; "Hayır, güzel değil, ne yapacaksın?” dedim. "Ermeni mektupları tercüme ettim, tebyiz etmek (beyaza çekmek) istiyorum.” dedi. Güzel yazan bir katip getirdik. Kendi söylüyor, o da yazıyordu. “Tutulmuş Ermeni mektubu” olması dikkatimi celbetti. Bütün kulak kesilerek dinliyordum. Mektupta birçok tavsiyede bulunduktan sonra şöyle diyordu:

"Eğer son dakika çalarsa, benzin, bomba, barut, katran, gaz, neft hülâsa mevadd-ı müştaileden (ateş ve alev saçan maddelerden) ne varsa istimal edin, yakın, yıkın, harap edin, taşı taş üstünde koymayın. Türkler yerinizde bir baykuş yuvası bulsunlar.” diyordu. Ben: “Aferin, işte adam böyle olmalı. Yanımda olsa elini sıkardım’’ dedim. Mahmut Efendi: “Evet, düşman metin” dedi. Hocanın notlarının biraz daha devamı var ama, sayfa bitmiş, söz bitmemiş olduğu için, bir şey anlaşılmadığından, kalan kısmı yazmadım.

Rüştü Hoca, bu: “Aferin işte adam böyle olmalı. Yanımda olsa elini sıkardım” sözleriyle düşmanı takdir ediyor değil de, bizim milis kuvvetlerimizin de böyle hareket etmesini tavsiye etmek istiyordu, herhalde. Çünkü Hocamız, yurtsever ve aydın bir insandı. Bu harpte semt reisi kardeşi Abdullah Efendi'nin, Mağarabaşı'na taarruzunda gösterdiği kahramanlık, Antep-Fransız harbinin şanlı bir sayfasını teşkil eder.

Not 1: Dutluk, etrafı şehirde dut ağaçlarıyla meşhur mevsimlik bir sahra yeridir. Bu harpte burası, geçici olarak karargah olmuştu. Çünkü, düşmanın top ateşi menzilinden oldukça uzak bir yerdi.

Not 2: Mahmut Söylemez Bey, bu harpte Şehit Şahin Bey gibi fedakârlık gösterip şehitlik mertebesine eren aydın ve çok vatanperver, kibar bir yedek subay idi. Nur içinde yatsın.

Şakir Sabri YENER