Önümde giden birkaç delikanlı bir ağızdan eski bir kanto havasını mırıldanıyorlardı:

— Haydi yolla, pavyona yolla; haydi yolla... ye yolla... Hey gidi günler hey!

35 sene evvel salgın hâlinde söylenen bu besteyi namaza duran müminler gibi saf durarak Menteş’in tiyatrosunda dinleyen şallı, şalvarlı, kaytan bıyıklı hemşehrilerimin oğulları ve torunları bugün şık kıyafetlerle saptıkları bir sokak içinde okuyorlar. "Kadifeden Kesesi", bir hanımın ağzından kahveden sesi gelen bir sevgili için bestelenmişti. Az önce saptıkları sokaktaki bir pavyona giren delikanlılar da dekolte naylonlar içinde işvelenen bir bar dilberi için tekrarlıyorlar…

İnsan bir yere ilk gittiği zaman içinde ilk uyanan duygu tecessüs, gözlemlemedir. Buna rağmen pavyondan içeri adımımı attığım zaman görme uzuvlarımdan önce koklama organlarım harekete geçti. Keskin bir alkol ve sigara kokusu genzimi sardı. Pavyon şu hâliyle bir eğlence yerinden ziyade işkence yeri idi. Ortalık o kadar loştu ki karşı duvarı ve köşeleri adeta zor seçiyordum. Keleplenen sigara dumanı ışık tertibatının meydana getirdiği loşluğu koyulaştırıyordu.

Solumdaki duvara yaslı bir sandalyeye oturdum; gözlerim bu yarı karanlığa alışmıştı, etrafımı tetkike koyuldum. İki tarafımda kare şeklindeki salonun yaslandığım duvarı ile buna dikey olan diğer duvarların birleştiği yerlerde iki tane acayip kapı ve odacık göze çarpıyordu. Birincisinin kapısı, kapının bulunduğu duvar, odanın duvarları; maktaları dışarı gelecek şekilde muntazam kesilmiş irili ufaklı meşe odunları ile kaplı idi. Bu odunların bir kısmı ileri kaçmıştı. Diğer oda da meşe odunu yerine hasırla kaplı idi.

Müessese sahibi bunları bir yenilik, bir başkalık olsun diye yapmış olacaktı; fakat bu meşe ve hasırlar bana çok şeyler düşündürdü. Lisanıhaliyle sanki diyorlardı ki:

— Hey gafiller! Gözünüzü açmazsanız meşe odunu ile kazıklanır hatta sopalanırsınız. Bununla uslanmazsanız varınızı yoğunuzu kaybeder hasırın üstünde kalırsınız.

Bu sene Gaziantep’te pavyon adı altında açılan barların hedefi, halka medeni bir eğlence yeri olmaktan ziyade onu soyup soğana çevirmektir. Konsomasyon taksimetresinin (tabiri caizse) 35 liradan açıldığı pavyonlara başka etiket koymaya imkân yoktur.

Cemil Cahit GÜZELBEY