Hâlihazırda Gaziantep’te hepsi faal olmamakla beraber 85 adedi odamıza, 13 adedi İslahiye Ajanlığımıza bağlı olmak üzere 98 ihracatçı firma mevcuttur. Son üç sene içerisinde şehrimizden yapılan ihracatın kıymet itibarıyla durumu şöyledir:
1963 — 55.413.949 1964 — 42.446.958 1965 — 55.042.665
Bahis konusu yılda ihraç edilen mallar şunlardır: Pekmez, bamya, bal, battaniye, kestane, çam fıstığı, şal, bağırsak, deri, canlı hayvan, yumurta, kuru soğan, meyve çekirdekleri, keçi kılı, sade yağ, kayısı kurusu, sahlep, zeytin tanesi, nohut, mercimek, süpürge, burçak, zeytinyağı, balmumu, dut kurusu, leblebi, kırmızı biber, sucuk, tarhana, bastık, patlıcan kurusu, nargile, kuru üzüm, cehri, ceylan, çam katranı, yün ipi, mercimek unu, tavus kuşu, sumak, kuru erik, taze erik, kavak ağacı, yaş üzüm, yapağı, meşin, karpuz çekirdeği, keme, fındık, fasulye, kepek, tereyağı, cılban.
İhracatın yapıldığı memleketler: Lübnan, Suriye, Kuveyt, Batı Almanya, Romanya, Kıbrıs, Amerika, İngiltere, Ürdün, Belçika, Amman, Fransa, İsviçre, Irak, İtalya, Portekiz, Tunus, Hollanda.
Antep fıstığının tamamına yakın kısmı Amerika’ya, az miktarda da ve genellikle kavrulmuş veya iç olarak Avrupa memleketlerine ihraç edilmektedir. Antep fıstığı hariç diğer malların hemen hemen tamamı başta Suriye ve Lübnan olmak üzere Ürdün, Amman, Kuveyt gibi Orta Doğu Arap ülkelerine ihraç edilmektedir.
Görüldüğü üzere ihraç mallarımızın çoğu zirai veya hayvani mahsul ve mamulleridir. Naturel olarak veya Batılı memleketlerin pazarlarına girmeyecek durumda ihraç edilirler.
Fotoğraf: 1966-1967 yılında Gaziantep'te genişletilerek modern bir cadde hâline getirilen eski Teftek'in yeni Hamdi Kutlar Caddesi'nden bir görünüş.
İhraç mallarımızın bir kısmı Orta Doğu ülkelerinin ihtiyaçları için satın alınır. Fakat önemli kısmı, bilhassa Lübnan'da temizleme ve tasnif gibi bir takım ameliyelere tabi tutulur ve tekrar Avrupa memleketlerine ihraç edilir. İhraç edilen malların çeşidinin çokluğu ve ihracat bakımından Orta Doğu ülkeleri ile kurulmuş bulunan sıkı münasebet, üzerinde önemle durulması lazım gelen bir husustur. Orta Doğu ve Afrika ülkelerinde ihracatımızı geliştirmek için her türlü gayretin gösterildiği hatırlanacak olursa Gaziantep’in ihracattaki mevkisinin önemi daha açık ortaya çıkacaktır.
İhracat rakamları da ithalatta olduğu gibi hakiki durumunu ifade etmekten uzaktır. Zira şehrimiz piyasasından temin edilen ihraç mallarının bir kısmı İskenderun, Mersin gibi ihraç limanlarımızın ihracatçıları vasıtasıyla sevk edilmektedir. Şehrimiz, ihraç mallarının geniş şekilde muamele gördüğü bir pazar durumundadır.
İhracat konusunda şimdilik en önemli nokta yeni pazarlar bulunması ve mallarımızın doğrudan doğruya müstehlik memleketlere satılmasıdır. Bu hususu başarmayı, lisan bilgisi noksanlığı ve bunun neticesi olarak dış memleketlerle yeteri kadar irtibat kurulamaması engellemektedir.
(Bu yazı, Gaziantep Belediyesi tarafından Başbakan Süleyman Demirel’e sunulan rapordan alınmıştır.)