Süratle artan dünya nüfus artışına ayak uyduran memleketimiz, bu bakımdan dünyada 4'üncü gelmektedir. Nüfusumuz her yıl %3 oranında artış kaydetmektedir. Bu nüfus artışı muvacehesinde beslenmemiz, yıldan yıla önemini artıran bir problem hâlini almaktadır. Nüfus artışı itibarıyla ön safta bulunan memleketimiz, maalesef protein tüketimi bakımından sonuncu sırada bulunmaktadır. Mevcut nüfusumuzun yarısı protein açlığına maruz bulunmaktadır.

Beslenmemizde önemli ve yapıcı bir besin maddesi olan proteini sağlayan hayvanlarımızın miktarlarını artırmak, verim ve değerlerini yükseltmek suretiyle halkımızın protein ihtiyacını karşılamak mümkündür. Bu hususu gerçekleştirecek teşkilat da ancak veteriner teşkilatıdır. Türkiye'de 75 milyon büyük ve küçükbaş hayvan mevcut olduğu hâlde bunların sağlığını temin edecek, verimlerini artıracak veteriner hekim sayısı 1.262'dir. Buna göre beher 100 bin hayvana 1,3 veteriner hekim isabet etmektedir. Hayvancılıkla uğraşan birçok memlekette bu oran çok yüksektir. Mesela:

Örnek olarak ele alınan yukarıda sözünü ettiğimiz memleketlerle yaptığımız bu karşılaştırma, memleketimizde hayvan sayısına oranla veteriner mevcudunun çok az olduğunu göstermektedir. Miktar bakımından bu kadar az veteriner mevcudu ile hayvancılık davasını yürütmek çok güç ve hemen hemen mümkün değildir. Bu itibarla teşkilatın takviyesi için veteriner hekim sayısını artırmak lazımdır. Bu amaca da Ankara'da mevcut bir tek fakülte ile ulaşmak mümkün değildir. Bu sebeple veteriner fakültesi sayısını en az üçe çıkarmak gerekmektedir. Hayvancılıkla uğraşan bazı memleketlerdeki fakülte sayısını karşılaştıracak olursak bu hususta memleketimizin ne kadar yetersiz olduğu gün gibi aşikârdır:

Görülüyor ki bu memleketler arasında en az veteriner fakültesi sayısı bir fakülte ile Türkiye'dir. Bu şartlar altında veteriner fakültesi açılması zorunlu olduğuna göre yeni fakülteler açılırken yerlerin tespitinde de isabet olmalıdır. Gaziantep her bakımdan fakülte açılmasına en elverişli merkezlerden biridir. Gaziantep'te veteriner fakültesi açılmasının hem ilimiz hem de memleket için yararlı ve hayırlı olacağı kanaatindeyiz.

Çünkü Gaziantep; güney illerimizin nüfus kesafeti, sanayi ve ticaret bakımından en yoğun bir şehridir. Halkı çalışkan, müteşebbüs olup yüksek tahsile karşı çok rağbet göstermektedir. Bilhassa kesif sanayi, şehrin büyük bir hızla büyümesini etkilemektedir. Aynı zamanda Gaziantep çevresinde nüfusu oldukça kalabalık il merkezlerinin bulunması da kurulacak veteriner fakültesi öğrenci kadrosuna kolaylık sağlayacak durumdadır. Gaziantep kuruluşu bakımından merkezi durumda olup doğuyu ve güneyi batıya bağlayan güzergâh üzerindedir. Yurdun her yerine kara, hava ve demir yolları ile de bağlı bulunduğundan yurdun her köşesi ile kolaylıkla bağlantı sağlayabilmektedir. Gaziantep’in coğrafi durumu bakımından Orta Doğu'ya da yakın oluşu, buraya Arap memleketlerinin de rağbet göstereceği bir ilim merkezi hüviyetini verecektir.

Fotoğraf: Gaziantep oto lastiği kaplamacılığı süratle gelişmektedir.

Gaziantep’te kurulacak veteriner fakültesine vasıta ve materyal teşkil edecek çeşitli ırk ve neviden fazlasıyla hayvan mevcuttur. Hayvan varlığı aşağıda gösterilmiştir:

Görülüyor ki ilimiz ve çevresinde 2.070.352 koyun, 1.854.184 keçi, 640.691 sığır, 17.399 manda, 53.540 at, 17.017 katır, 128.817 merkep olmak üzere topyekûn 5 milyona yakın hayvan mevcuttur. Bu hayvan varlığından yarısından fazlası yerli hayvan ırklarımızın en saf ve verimlisi olan Güney Sarı-Kırmızısı sığır, İvesi koyun ve Halep Kırmızısı süt verimi oldukça iyi keçidir.

Ayrıca bölgemizde ele alınmaya değer bir konu da safkan Arap ve yarımkan Arap atlarıdır. Hayvancılığımız; hastalıklarla savaş yanında zootekni çalışmaları ile bilgili ve verimli bir eğitime muhtaçtır. Hâlen icarla tutulmakta olan bir binada yapılan dispanser çalışmalarına günden güne rağbet artmaktadır. Bu elverişsiz şartlar içinde çalışılmasına rağmen dispanserde yılda 400 bin-500 bin hayvan muayene ve tedavi edilmektedir. Bu durum ve ilgi, açılacak fakültenin klinik mevzuu bakımından kâfi miktarda hayvan celbedileceğine işarettir.

Gaziantep aynı zamanda bir hayvan besi merkezidir; her yıl doğu illerimizden 45-50 bin koyun getirilip besiye çekilmektedir. Besicilik, banka besi kredilerinin ihdası ve artırılması ile daha da artırılabilir. İlimizden iç ve yabancı memleketlere de at satılabilir ve Gaziantep bir et tevzii merkezi olabilir. Besin kontrolü ve pazarlama bakımından da et mevzuu fakülte çalışmalarına konu olabilir. İlimizde İslahiye, Çobanbey ve Tibil gibi önemli hayvan ve hayvan maddeleri ihraç kapısı mevcuttur. Bu kapılardan dış memleketlere yılda ortalama 468.930 büyük ve küçükbaş hayvan; 601.801 adet kuru bağırsak, 630.479 adet tuzlu salamura bağırsak, 406 bin adet kuru küçük hayvan derisi, 60 kg büyükbaş hayvan derisi, 27 bin kg tabak kılı, 8.420 kg sade yağ ihraç edilmektedir. Ayrıca iç memleketlerden ilimize yılda 200.000'den fazla hayvan kasaplık olarak veya ticaret maksadıyla girmektedir. Binlerce ton hayvan mahsullerinin ticareti ve pazarlanması gibi konularda daha rasyonel ve akademik çalışmalar beklenmektedir.

İlimizin Suriye sınırları üzerinde bulunması da buralardan salgın hayvan hastalıklarının yurdumuza sızmasını önleyen tampon bölge mesabesindedir. Arap memleketlerinden sirayet edecek hastalıkları önlemek, ilmi kariyeri haiz bir fakültenin mevcudiyeti ile bir kat daha kolaylaşacaktır. Yukarıdan beri belirtmeye çalışılan gerekçeler ve elverişli şartlar muvacehesi, Gaziantep'te bir veteriner fakültesinin açılması zaruretini kaçınılmaz bir gerçek hâline sokmaktadır. Memleketimizde veteriner hekim sayısının artırılması ve mesleğe intisabı teşvik için fakültenin burslu veya parasız yatılı olmasının maksadı sağlamaya daha elverişli bulunduğu kanaatindeyiz.

(Bu yazı, Gaziantep Belediyesi tarafından Başbakan Süleyman Demirel’e sunulan rapordan alınmıştır.)