Bundan 435 yıl önce belediye görevinde bulunan piyasa tanzimine ait bir vesikayı sunuyoruz.

"Âyân-ı Ayıntap cem' olup meclis-i şer'a gelüp şimdiki mevsimde koyun etinin simanı dokuz Halebi akçeye ve lahm-ı maâzenin simanı yedi Halebi akçeye olmak üzere evvelden olagelmiştür deyu şehadet ettikleri sebepten vukūu üzere şerh verildi. Tahriren fî gurre-i Rebîülevvel, sene 948."

Sabun has kuru rıtıl 22 akçe, akhelva rıtıl 8 akçe, tüffah rıtıl 3 akçe, kebâb-ı ganemî rıtıl 17 akçe, pirinç rıtıl 12 akçe, zerdali rıtıl 3,2 akçe, kâhke-i yebis rıtıl 6 akçe, zeyt-i âlâ rıtıl 22 akçe, kâhke has rıtıl 12 akçe, hıyar adet 8, 1 akçe, sabun has rıtıl 28 akçe, cübni rıtıl 12 akçe, erük siyah rıtıl 2 akçe, buğday udu Halebi rıtıl 18 akçe, Behisni üzümü rıtıl 8 akçe, siyah üzüm rıtıl 5 akçe, milh rıtıl 12 akçe, dibis rıtıl 8 akçe, lahm-ı ganemî rıtıl 9 akçe, lahm-ı maâze rıtıl 7 akçe, iç yağı rıtıl 9 akçe, şirleğan yağı min ma'sere rıtıl 2 akçe, basal sapsuz rıtıl 1,2 akçe, basal sablu rıtıl rübu akçe, summak cedid rıtıl 6 akçe, asel-i musaffâ rıtıl 6 akçe, asel-i musammâ rıtıl 12 akçe, has etmek rıtıl 3 akçe, simit unu kıyye 3 akçe, şeftalu rübu 2 akçe, bal mumu rıtıl 20 akçe, leblebi rıtıl 3 akçe, kavun rıtıl 3 rübu akçe, mıhnı koyun eti kıyye 17 akçe, kebâb-ı ganemî kıyye 17 akçe, has un kıyye 3 akçe. Has un etmeği dört Halep akçesinden rübu eksüğe satıla.

Veçh-i tahrîr-i hurûf budur ki İzzetmeâb Hüseyin Bey dâme izzuhû hazretleri, Muhammed Hazretleri canibinden Mihal Subaşı ve Ahmet Kethüda gelüp uncularla un içün şerh talep ettikleri sebepten âdet-i kadîme üzere verildi. Tahriren.

Yukarıdaki vesikanın şimdiki dilimize göre tercümesi ve açıklamaları:

1- Antep ileri gelenleri, 2- Toplanıp gelerek, 3- Şer'î mahkemeye, 4- Fiyatı, değeri, 5- Osmanlı idaresinden evvel Antep’te Halep akçesi vardı. Halep ise Mısır'a bağlı idi. 6- Et, 7- Keçi, 8- Değeri, fiyatı, 9- Olduğu, 10- Not, dikte, 11- Yazılış tarihi, 12- İçinde, 13- Ayın ilk günü, 14- Arabî aylardan biri, 15- Yıl, 16- Rıtıl: Yaklaşık 3 kilo 112,5 gramlık birim, 17- Elma, 18- Koyun, 19- Pirinç (Arapçada 'p' harfi olmadığı için yerine 'b' harfi kullanılır), 20- Kuru simit (Yebis: Kuru, kâhke: Simit), 21- Âlâ: Yüksek, birinci, ekstra, 22- Peynir, 23- Siyah erik, 24- Tuz, 25- Koyun eti, 26- Keçi eti, 27- Şirik, susam yağı, 28- Ma'sere: Küncü yağının çıktığı devlibe (yağhane) denir, 29- Soğan, 30- Dörtte bir, 31- Yeni sumak, 32- Saf bal, 33- Süzülmüş, erimiş bal, 34- Ekmek (O zaman 'etmek' denirdi), 35- Okkanın yarısı, 36- Dörtte bir, 37- Leblebi (Tuzlu, kavrulmuş nohut).

948 hicrî tarih ay hesabıdır. Şimdi hicrî yıl 1383 olduğuna göre; 1383 - 948 = 435 eder ki yukarıdaki piyasa tanzimi 435 yıl evvel yapılmış demektir.

26-1-1963 TARİHİNDE BELEDİYE VE SERBEST RAYİÇ LİSTESİ

Cinsi

Toptan Kr.

Pera Kr.

Kemikli Koyun eti

700

Kemiksiz koyun eti

825

Kemikli keçi eti

400

Kemiksiz keçi eti

125

150

Sığır eti

110

130

Deve eti

40

50

Süt

77

100

Yoğurt tam yağlı

117

150

Yoğurt yarım yağlı

62

80

Patates

47

60

Portakal vaşington

150

175

Portakal Yafa

100

150

Portakal

170

250

Mandalin Rize

125

200

Elma İkinci

77

100

Elma Ekstra

30

40

Elma birinci

30

40

Limon

18

25

Lahana

800

1000

Ispanak

110

135

Havuç

250

300

Kuru bamya

800

1000

Bulgur ve simit

110

135

Pirinç

250

300

Kuru sarımsak

800

1000

Kuru soğan

100

125

Taze sarımsak

77

100

Taze soğan

25

40

Sade yağ

1250

1500

Vita yağ

500

500

Simit(kahke)

200

Pancar

23

30

Turp

18

25

Pırasa

23

30

Kış kabağı

18

25

Taze domates

175

200

Ekmek

97,5

Nohut

100

125

Kırmızı mercimek

115

120

Yeşil mercimek

175

200

Kayseri et sucuğu

1100

1250

Taze patlıcan

400

450

Taze bezelye

350

400

Enginar

125

150

Anamor muzu

400

450

Bir adet yumurta

25

35

Fıstık içi

2200

2500

Çıtlamış kavlak fıstık

1050

1250

Kırmızı kabuklu fıstık

750

800

Kırmızı dımışkı üzüm

170

200

Helvacı üzüm

115

150

Siyah üzüm

200

225

Behisi üzümü

250

275

Kuru sabun

350

500

Badem içi

1400

1600

Ceviz içi

650

700

Bir teneke tahin

2500

700

Tahin helvası

550

550

Bal

750

1000

Peynir yerli

800

1000

Pekmez yaş üzümden

235

300

Pekmez kuru üzümden

200

250