Gaziantep Kültür Derneği yayınevinden en çok istenen kitapların başında; Gaziantep Tarihi ile Gaziantep Kılavuzu geliyor. Bu isteklere cevaben her defasında "Bu konuda derli toplu bir kitabımız yoktur." cevabını verirken üzüntü duyuyoruz. Gaziantepli bugünkü ve gelecek kuşakların içinde yaşadıkları çevreyi iyice anlayabilmeleri için bu iki ana esere şiddetle ihtiyaçları olduğunu uzun uzun izah etmeye lüzum yoktur.

Şiddetle ihtiyacı duyulan bu iki ana eser neden yazılamıyor? Bu işe teşebbüs edenlerin karşısına her defasında malzeme yokluğunun, kaynak noksanlığının önemli bir engel olarak dikildiğini tahmin ediyorum. 1957 yılında Gaziantep Kültür Derneğinde vazife alırken Gaziantep Tarihi ile Gaziantep Kılavuzu'nu da yayımlayacağımız ümidi ile büyük bir heyecan duyuyordum. Bu ümitle mevcut yazılı bilgileri toplamaya çalışanlardan biri oldum. 1959 yılında, o zamana kadar yazılmış Gaziantep ile ilgili bilgilerin büyük kısmını araştırma kolunda bir araya getirmiştik. Bu bilgilerden şu neticeye vardım: Cumhuriyetin ilk yıllarında Gaziantep'te Ali Rıza Yalgın ile Şakir Sabri Yener ile başlayan bilgi derleme çalışmalarının, 1933 ila 1948 yılları arasında Gaziantep Halkevinin devamlı desteğine rağmen, yeterli bir tarih ve kılavuz kitabı meydana getirecek olgunluğa henüz erişemediğini anladım. Mevcut şartlar içinde elde edilen netice karşısında, bu konuda çalışmalar ilerledikçe büyük bir hayranlık duyduğumu burada belirtmeyi büyük bir vicdan borcu sayıyorum.

Gaziantep Kültür Derneğinin de araştırma ve derleme faaliyetine hız vermesi gerekiyordu. 1957 ila 1965 yılları arasında araştırma ve derleme çalışmalarına büyük bir hız verdik. Fakat bütün gayretlerimize rağmen henüz 1965 yılında da Gaziantep Tarihi ile kılavuzu için lüzumlu malzeme ve bilgileri hazırlayamamış durumdayız. Bu hızla gidersek neticeye varmak için uzun yıllar çalışmamız gerekiyor. Derleme ve araştırmaların istenilen süratte olamamasının başlıca sebepleri nelerdir? Benim kanaatime göre başlıca sebep; araştırmacılar fahrî çalıştıklarından, günlük geçim derdiyle uğraşmaktan derleme çalışmalarına pek az vakit ayırabiliyorlar. Günlerce ve saatlerce süren devamlı çalışmalar yapamadıklarından ümit edilen neticeler de alınamıyor.

Gaziantep Belediye Başkanı ve arkadaşlarının, Gaziantep Tarihi'nin hazırlanabilmesi için şehir meclisine yeni bir teklifle geleceklerini bildirmelerini sevinçle karşıladık. Otuz yıldan beri Gaziantep ile ilgili araştırmalarda büyük tecrübe sahibi olan Cemil Cahit Güzelbey’e Gaziantep Tarihi ile ilgili vazife verilmesinin düşünülmesini çok isabetli bulduk. Bu düşünce gerçekleştiği takdirde Gaziantep ile ilgili araştırma ve derlemeler büyük bir hız kazanacak, Gaziantep’in kültür hayatında iç açıcı yeni bir devreye girmiş olacağız.

Hulusi YETKİN