Cilt: 127, Sayfa: 234, Ferman Tarih: Muharrem 1192 (Ocak 1778)

Halep ve Maraş valileriyle Malatya Sancağı Mutasarrıfına; Bozok Sancağı Mutasarrıfı Cebbarzâde Mir Mustafa, o tarafta bu işe memur Halil Bey, Rakka Mütesellimi Zülkadirzâde Ömer Bey, Bayazıtoğlu Abdullah Bey, Antepli Battal Ağa-oğlu vesaireye... Biline ki:

Reyhanlı oymağı on beş yıldan beri ayaklanmış olup birkaç Boybeyli haydudu da kendileriyle birleşmiş hâldedir. Yılda iki defa yaylak ve kışlaklarına gidiş gelişlerinde Antep-Maraş tarafında bağ, bahçe, zeytin ve başka bitkilere, ekinlere zarar vermekte; hayvan sürmektedirler. Elbistan'da yaylak bahanesiyle beş ay kadar kalıp günde yüz süvari ile köylere baskınlar yaparak mal ve eşya gasbetmekte, kız kaçırmakta, ekinler içine çadır kurup hasar yapmaktadırlar. Bundan ötürü ahali evlerinden dışarı çıkamamaktadır. Bunların Rakka'ya iskânı ile olaylara bir son verilmesi için Maraş Beylerbeyi İbrahim Paşa tarafından emrim tebliğ edildiği zaman itaat etmeyerek karşı koyup Paşa ile muharebe etmiş ve Elbistan halkı üzerine saldırmışlardır. Bu sırada sekiz kişi ölmüştür. Rakka'ya iskânları ve karşı gelenlerin cezalandırılması için Maraş Beylerbeyi Rişvanzâde Ömer Paşa tarafından Antep’e, Rişvan cemaatinden mîrî alacağın tahsili için gidileceğinden ve bu nedenle Antep’e uğranacağından savaşa elverişli askerlerin hazır bulundurulması...

Cilt: 127, Sayfa: 169, Not Tarih: 1186 (1772)

Rişvan'daki mîrî alacağın tahsili için hareket edileceğinden bir günlük zahirenin Bedir Hanı mahallinde hazır bulundurulması hakkında yine Ömer Paşa'nın bir buyurultusu vardır. Burada geçen Bedir Hanı, Bedirkent köyü önündeki handır. Bu han hâlâ oldukça sağlam ve yerindedir. Güney'den gelip Kuzey ve Orta Anadolu'ya giden bütün yolcular Antep'ten geçerek bu yollardan ve Besni üzerinden geçtiklerinden Bedir Hanı önemli bir yol uğrağı olmuştur. Han denen bu yerin eski menzil yerlerinden biri olduğu böylece anlaşılıyor.

Cilt: 127, Sayfa: 110, Buyurultu

Rakka Valisi Numan Paşa'dan Antep Kadısına: Antep’te oturur Battaloğlu Mehmet adındaki haydutbaşı, bazı adamlar toplayıp yağma, tecavüz ve adam öldürme suçlarını işlemekteydi. Bundan başka Maraş Valisi Mehmet Paşa vilayet merkezine giderken Antep çevresine vardığında, yanındaki haydutlarla birlikte Paşa'nın gideceği yolu kapatarak Paşa'nın hazine ve eşyalarının yağma edilmesi için köylere tezkere yazdığı tespit edilmiştir. Köylüler bu eşyaları yağma eylemişlerdir. Yağma edilen malların ortaya çıkarılması için Kilis ve Azaz Mutasarrıfı Halil Paşa'ya gönderilen buyurultu üzerine kethüdası vasıtasıyla yapılan kontrolde ve aramada, yağma edilen eşyanın birçoğu ortaya çıkarılmıştır. Bu durum gönderilen şer'î ilamla belli olmuştur. Adı geçen haydudun yaptıkları, buradan ve Antep'ten buraya gelen kimselerden öğrenilmiştir. Nihayet Birecik iltizamından kalan borçları için verdiği senetleri de geri aldığı tarafımıza haber verildi. Bu sebeple cezası tertip olunmuştur.

Not: Haydutluk ettiğinden cezası tertip edilen, yani cezalandırılan Battaloğlu Mehmet, Nuri Mehmet Paşa’nın babası olan Hacı Mehmet Ağa'dır. Zira başka bir belgede Hacı Mehmet Ağa'nın Urfa'da öldürülmüş olduğu kaydedilmiştir. Garip ve hazin bir tecelli... Baba da oğul da devlet eliyle öldürülmüş oluyor.

Not: Bu cilt içinde Antep’ten birçok kimsenin "Sefer-i Hümayun" dolayısıyla Hotin ve Bender’de öldüğü yazılıdır.

Cilt: 127, Sayfa: 102, Buyurultu Tarih: 1184 (1771)

Kilis Mîrimîrânı Halil Paşa'dan Antep’e: Milli Temür başına topladığı aşiret haydutlarıyla Suruç köylerine saldırmış olduğundan imdat istendi. İki bin süvari ile Birecik'e hareket ediyorum. Burç ve Tılbaşar nahiyelerinde sekiz yüz süvari hazırlanarak bana katılmaları...

Cilt: 127, Sayfa: 105, Buyurultu Tarih: 21 Zilkade 1184 (1771)

Maraş Valisi Mehmet Paşa'dan Kilis Mutasarrıfı Halil Paşa ve Mehmet Ağa’ya: Antep çevresinde ve içinde yapılan ve birçok kimsenin perişan olmasına sebep olan olaylara Antep Müftüsü Abdurrahman Hâkî ve oğulları sebep olduğundan, ihbarla anlaşılan bu durum dolayısıyla adı geçen Hâkî Abdurrahman ve oğullarının Rumkale'ye sürülmeleri için işbu buyurultu Maraş Divanı'ndan gönderildi.

Cilt: 127, Sayfa: 95 Tarih: Sefer 1186 (1772)

Battalhüyük çayırı Hacı Hanefizâde Mustafa Efendi'den vilayetin vakfı mîrî olmak üzere yüz kuruşa satın alınıp, içindeki ceviz ağaçları da Berber Hıdır Usta veresesinden kırk kuruşa iştira edilerek bedeli hayır sahiplerinden toplandı.

Not: Belgenin altında satın alınıp şehir adına vakıf olarak kurulan çayırlık bedelinin halktan toplandığına dair iki cetvel vardır. 74,5 kuruş tutan birinci cetveldeki para kadı tarafından toplanmıştır. 25,5 tutarındaki ikinci cetveldeki para da Nakîbüleşrâf Kaymakamı eliyle derlenmiştir. Bu satın alış bir çeşit kamulaştırmadır. Bağış cetvelinde o zamanki Gaziantep’in hemen hemen bütün ileri gelenlerinin adı geçmektedir. Bu yerin Kavaklık mesiresi olduğu, şimdiki belediye mülkiyetinin ilkin bu şekilde kurulduğu anlaşılıyor. Vakfedilen yer 28 x 112 zirâ yani yaklaşık 210 x 85 metrekarelik bir alandır.

Cilt: 127, Sayfa: 180 Tarih: 3 Muharrem 1186 (1772)

Maraş Valisi Rişvanzâde Ömer Paşa'dan Antep Kadısı, Voyvodası Hasan Efendi, Battalzâde Sadık Ağa, Miralay ve Yeniçeri Serdarına vesaireye: Maraş kervanı Halep'ten gelirken Pazarcık'ta Kılıçlı eşkıyası tarafından üzerine saldırılarak hayvanları ve yükleri yağma edildiği Maraş kadısı ve halkı tarafından ihbar edilmiştir. Bu nedenle hareket edilerek Araban ve Merzimen'e gideceğim. Savaşa elverişli piyade ve süvari askeri toplayıp haydutların geçecekleri ve gidecekleri yolları bağlayın. Maraş ahalisi de söz birliğiyle sözü geçer haydutların üzerine gideceklerdir.

Cilt: 127, Sayfa: 56, Not Tarih: 1185 (1771)

Maraş Valisi Halil Paşa’nın Mehmet Ağa adında birinin Antep Voyvodası tayinine ilişkin 1185 tarihli buyurultusundan anlaşıldığına göre; bundan önce Voyvoda Hasan Efendi'nin haydutlar tarafından konağının basılıp yakıldığı, eşyasının yağma edildiği, kendisinin ailesiyle birlikte kaçtığı kayıtlıdır.

(Devamı bir sonraki sayıda)