NİHAİ METİN

A- Şehrin Coğrafi Mevkii Takriben: 37° 05' Tul, 37° 22' Arz'dır.

B- Şehri Çevreleyen Belli Başlı Nehir, Dağ, Orman, Ova ve Benzerinin Şehre Nazaran Cihetleri İle İsimleri: Gaziantep şehri, yedi coğrafi bölgemizden biri olan Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde yer alır. Bu bölge geniş bir yay meydana getiren Güneydoğu Toroslarının önünde, gittikçe alçalarak Suriye düzlüklerine geçen dalgalı bir platodur.

Gaziantep bu platoyu derin bir şekilde yaran Fırat Nehri'nin batısında 97.000 nüfusuyla bölgenin en kalabalık şehridir. Çukurova, Hatay'dan Diyarbakır, Urfa ve Maraş'tan Halep'e giden yolların kavşağında önemli bir coğrafi konuma sahiptir.

Şehir, Fırat Nehri'nin kolu olan Pancarlı mevkisinden kaynağını alarak batı-doğu istikametinde akan Alleben Deresi boyunca kurulmuştur. Bu yüzden batıdan doğuya doğru uzun, kuzeyden güneye doğru daha kısadır.

Gaziantep’in hemen yakın çevresindeki yükseklikler: Takriben 8,50 kilometre kuzeyde 1.250 metre yükseklikte Dülük Baba, 11,5 kilometre mesafede 1.150 metre yükseklikte Sam ve 24 kilometre mesafede 1.490 metre kadar yükselen Sof Dağları yer alır. Batıda ise 9,5 kilometrede 1.100 metre yükseklikte Gani Baba, güneyde 3 kilometrede 1.050 metre Mardin Tepesi ve doğuda 15 kilometre mesafede 1.069 metre yükselen Güveniz Dağları bulunur. Şehir içinde ve civarında orman yoktur.

C- Gaziantep ova ve üzerinde yer alan üç tepe üzerinde kurulmuştur. Bunlar Türktepe, Kayacık, Tepebaşı denilen tepelerdir. Türktepe doğuda, Tepebaşı batıda, Kayacık ise bunların arasında Tepebaşı’na yakın bir yerdedir. Ovanın yüksekliği Lise ve Meteoroloji İstasyonu çevresinde 849 metre, istasyonda ise 812 metredir.

Ç- Gaziantep’te rüzgârlar umumiyetle mutedildir. Şehrimizin topoğrafik durumu dolayısıyla fırtına derecesinde rüzgâr pek az kaydedilmektedir. Yaz ayları kışa nazaran bu hususta daha hareketlidir.

D- Gaziantep’te yıllık yağış umumiyetle yeter miktarı bulmamaktadır. Ayrıca yıllık yağışın mevsimler arasındaki tevzii ise çok değişiktir. Yıllık yağışın %53,5’i kış mevsiminde düştüğü hâlde ilkbaharda %25,5, sonbaharda %19,0, yazın ise ancak %2 nispetinde yağış düşmektedir.

Gaziantep şehrinin güneşlenme müddeti birçok Anadolu şehrinden daha fazladır. Bilhassa yaz aylarında bu fark daha da çoktur. Yapılan rasatlara nazaran günün ikinci yarısında güneşlenme birinci yarısından daha çoktur. Bundan da batı yüzeyin doğu yüzeyden daha fazla güneş aldığı manası çıkmaktadır.

E- Gaziantep rutubet bakımından İç Anadolu’ya ve bilhassa Ankara’ya benzemektedir. Hava nemi bir gün içinde ve muayyen saatlerde gerek apsolut nem ve gerekse buhar basıncı bakımından pek büyük farklar göstermektedir. Buna da sebep çok yakınlarımızda büyük su kütlelerinin bulunmamasıdır.

Şehrimizde rasat edilen buhar basıncının yıllık ortalaması 5,9 nem kg’dır. Spesifik ve apsolut nem kıymetleri yaz ayları kıştan daha yüksek kıymetler göstermektedir. Fakat rölatif nem yazın kışa nazaran çok daha düşüktür. Yazın rölatif nemin doyma haline yakın olmaması yüzünden bu mevsimde Gaziantep pek az yağış almaktadır. Yapılan rasatlara göre yıllık rölatif nem ortalaması %59’dur. Bu kıymet yaz aylarında düşük, kış aylarında ise yüksektir. Mesela: Ocak ayında ortalama rölatif nem %79 olduğu hâlde temmuz ayında %39’a kadar düşmektedir.