Gaziantep’in kurtuluşunun 41. yıl dönümüne rastlayan 25 Aralık 1962 günü, Gaziantep Esnaf ve Sanatkârlar Dernekleri Birliği tarafından Çınarlı Kütüphanesi’nde bir sanayi sergisi açıldı. Bir hafta süren sergi, halkımızın büyük ilgisini çekti. Sergi yerinin dar ve zamanın kısa olmasına rağmen; Esnaf Birliği Başkanı Mehmet Yükseldikişçi, İkinci Başkan Ali Şenboyar, Muhasip Celal Arıcı ve arkadaşlarının gayreti ile halkımızı çok memnun bırakan bir sergi hazırlanmıştı. Gaziantep’te yıllardan beri bir sanayi sergisi açılmamıştı. Bu serginin açılmasını teşvik eden Vali ve Belediye Başkanımız Salih Tanyeri ile yardımcılarına teşekkür etmemiz gerekiyor. Pek yakın bir gelecekte Gaziantep’in bir fuara ve sergi yerine kavuşturulmasını da Valimizden, Belediyemizden, Ticaret ve Sanayi Odamızdan diliyoruz. Gaziantep fuarının açılmasının Gaziantep sanayisinin gelişmesinde büyük rolü olacağı kanaatindeyiz.

Gaziantep Sanayi Sergisi’nde, hâlen Gaziantep’e yüz binler getiren mamullerden ziyade; yeni icatlar ve son yıllarda yapılmış yeni makine ve aletler ile devletten ilgi bekleyen yeni sanayi mamulleri dikkati çekmekte idi. Bunlar: Yeni icat edilen fıstık kırma makinesi, sinema makinesi, teyp, vantilatörler, Amerikan bilardosu, şarap filtre makinesi, amplifikatör, zımpara motoru gibi eserlerdi. Sergiye, Gazianteplilerin asıl geçimlerini sağlayan eskiden beri yerleşmiş sanayi kollarından ya hiç iştirak edilmemiş veya pek azı katılmıştı. Sergide; büyük matkaplar, torna tezgâhları, jakar desen makinesi, bombeli oto camları, kaplanmış oto lastikleri, buzdolabı, aküler, kaynak makinesi, otomatik testere, telefon kumbarası, torna taşlama aparatı, planya bıçakları, radyolar, mobilyalar, kasalar, kilim, iplik ve dokuma mamulleri, battaniyeler, el işleri, yatak takımları, ağır döküm işleri, Erkek Sanat Enstitüsü eserleri dikkati çekmekte idi.

Gaziantep Sanayi Sergisi’nin açılış merasiminde Basın Yayın ve Turizm Bakanı ile Ulaştırma Bakanımız da bulunmuştu. Misafirler sergideki makine ve mamullere bakarak hayretlerini belirtmişler ve Gaziantepli sanatkârların büyük sanayi teşebbüslerine girişmelerini takdirle karşıladıklarını ifade etmişlerdir. Birlik İkinci Başkanı Ali Şenboyar, açılış töreninde aşağıdaki konuşmayı yapmıştır:

"(Muhterem Bakanlarımız, Sayın Valimiz ve kıymetli misafirlerimiz) Şanlı Gaziantep’in 41. kurtuluş bayramında kendi emeğimizle meydana getirdiğimiz mamullerimizi arz etmek üzere bu sergiyi tertip etmiş bulunuyoruz. Sergide gördüğünüz eserler tamamen Gaziantep sanatkârlarının kendi imkânları dâhilinde yapabildikleridir. Ancak altı sanatkâra kalkınma fonundan 25.000’er lira yardım yapılmıştır. Bu yardımı arkadaşlarımız yerinde sarf ederek eserlerini meydana getirmişlerdir. Pek çok arkadaşımız imkânsızlık yüzünden üzerinde çalıştıkları eserleri meydana getiremiyorlar. Şayet bu sanatkâr arkadaşlarımıza kredi yardımı yapıldığı takdirde pek çok kıymetli eserler meydana getireceklerdir.

Yerli sanayimizin kalkınması, sanatkâr arkadaşlarımıza imkânlar sağlandığı takdirde mümkün olabilecektir. Çünkü Gaziantep bir sanayi şehridir. Sanatkârlara kredi sağlanması bakımından bu şehirde Sanayi Bankasının bir şubesinin açılmasını candan arzu etmekteyiz. Bu hususta yardımlarınızı bekliyoruz. Gene küçük esnafın kalkınmasında Küçük Esnaf Kanunu'nun çıkarılması elzemdir. Küçük Esnaf Kanunu'nun bir an evvel çıkarılmasını esnaf olarak sabırsızlıkla bekliyoruz.

Sayın Bakanlarım, bizi huzura kavuşturacağınıza inanıyoruz. Şunu bilmenizi isteriz ki; rüzgârlarında şehit seslerinin uğultusu duyulan bu şehirde gördüğünüz her fert kahraman olduğu kadar iktisat cephesinin de birer Mehmetçiğidir. Sergimize şeref verdiğinizden dolayı teşekkürlerimizi arz ederiz. Bu mutlu günümüzde sizleri aramızda görmekten sevinç duymaktayız. Şehrimize hoş geldiniz, sağ olun, var olun."

Gaziantep sergisini hazırlayan ve büyük emek veren idarecilere teşekkür etmemiz gerekiyor. Bu serginin, Gaziantep sanayisinin gelişmesi için şehrimizi ziyaret eden devlet büyüklerine, iş adamlarına, ticaret erbabına, halkımıza ve turistlere kolaylıkla göstereceğimiz ve anlatacağımız bir sergi yerine acele ihtiyacımız olduğu fikrini yaydığını tahmin ediyorum.

Bilindiği gibi Gaziantep; Doğu ve Güneydoğu Anadolu’muzun en büyük şehri ve en önemli ticaret ve sanayi merkezidir. Birçok imkânsızlığa rağmen Gaziantep sanayicileri ve iş adamları; İstanbul, Adana, İzmir gibi büyük sanayi merkezleri ile boy ölçüşmektedirler. Gaziantep’te birçok sanatkâr ve iş yeri vardır. Bunlardan ilk akla gelenleri dergideki yerimizin imkânı nisbetinde sıralayalım:

Gaziantep şehir halkının dörtte biri; iplik, dokuma ve benzeri işlerle geçimlerini sağlamaktadırlar. Gaziantep’te altı binden fazla el tezgâhı, yüzlerce işçi çalıştıran iplik ve dokuma fabrikaları, motorlu dokuma tezgâhları, çözgü, apre silindir, iplik boyama evleri, çırçır fabrikaları, ipek dokuma tezgâhları, üç yüzden fazla çorap ve trikotaj imalathanesi geceli gündüzlü çalışmaktadır. Bilhassa son yıllarda naylon çorap ve Gaziantep havluları Türkiye’nin her yerinde büyük rağbet görmektedir. Yün iplik fabrikaları gelişme hâlindedir. Gaziantep’te jakarlı dokumacılara, kilim ipi imalatçılarına ve bilhassa 3000’den fazla tezgâhı olan kilimcilere çok rastlanmaktadır.

Gaziantep madenî sanatlar alanında da büyük gelişmeler göstermiştir. Gaziantep kasaları ithal mallarından da üstün olup Türkiye’nin her tarafında müşteri bulmaktadır. Oto parçaları dökümcülüğü gibi her nevi dökümcülük, kaynakçılık, doğrultmacılık, tornacılık, oto tamirciliği, demircilikle uğraşan sanatkârlar hızla artmaktadır. Bilhassa Gaziantep’te yapılan mazot ve gaz sobaları dayanıklılık ve kullanışlılık bakımından üstün olduğundan, emsallerine nisbetle çok rağbet görmektedir. Buzdolabı imali ve bobinaj işleri de gelişmektedir.

Gaziantep’te bakırcılık alanında da hızlı bir ilerleme vardır. Silindirci ve darbe fırınları mamulleri, bakır işleri devamlı müşteri bulmaktadır. Keten ve ipekli kumaşlar üzerine büyük sabır ve maharetle yapılan ince nakışlar, yalnız Türkiye’de değil bütün dünyada rağbet görmektedir. Gaziantep’in el işleri kadar baklavası da meşhurdur. Şehirde baklavacılar, kebapçılar ve lokantacıların sayısı gittikçe artmaktadır. Un ve mamulleri iş sahalarında da büyük ilerleme vardır. Un fabrikaları hızla artmakta ve büyümektedir. Önemli bulgur, mercimek, nişasta ve irmik imalathaneleri de vardır.

Gaziantep’te sabunculuk, tabakçılık, kunduracılık, terzi, gömlek ve kasketçilik, boyacılık, yapıcılık, taşçılık, sıvacılık, betonculuk, helvacılık, mahserecilik, fotoğrafçılık eskiden beri mevcut olan ve gelişen iş kollarıdır. Son yıllarda şarapçılık ve briket imalatçılığı da hızlı yol almaktadır. Elektrikçilik alanına gelince: Gaziantep’te radyo yapımevleri ile akü imalathanelerinin meydana getirdikleri radyo ve akümülatörler büyük rağbet görmektedir. Nakliyecilik alanında ise: Oto boyacılığı, lastik kaplamacılığı ve kaynakçılığı hızla gelişen iş kollarındandır. Gaziantepli sanatkârlar tarafından yapılan makinelerle meydana getirilen bombeli oto camları, dayanıklı olduklarından büyük rağbet görmektedir.

Ahşap işleri alanında: Mobilyacılık, karosercilik Türkiye ölçüsünde gelişmiştir. Gaziantep’te 300’den fazla marangoz, yüze yakın doğramacı, elliye yakın hızar, birçok döşemeci, sandalye ve sandık yapan iş yeri vardır. Şeker sanayi mamulleri alanında Gaziantep Türkiye’de üçüncü gelmektedir. Şeker, bisküvi, çikolata fabrikaları ile fıstık ve leblebi imalathaneleri çok geniş iş yapmaktadırlar. Kısaca Gaziantepliler; bütün güçlerini kullanarak, Gaziantep savunmasında olduğu gibi ekonomi alanında da bütün Türkiye’ye öncü ve örnek olmak istemektedirler. Gaziantep’teki sanatkârların ucuz ve bol enerjiye, az faizli sanayi kredisi gibi imkânlara ihtiyaçları vardır. Gaziantepliler, Gaziantep savunmasında mükemmel işleyen nasıl bir savaş teşkilatı kurdularsa; ekonomi savaşını da kazanmaları için birbirleriyle tam bir gönül ve fikir birliği hâlinde lüzumlu imkânları sağlamaları gerekiyor. Bu konuda Gaziantep Kültür Derneği kendi hissesine düşeni yapacak; ilk iş olarak Gaziantepli sanayici ve ticaret erbabının içinde bulunduğu durumu ve ihtiyaçlarını belirten bir kitap hazırlamaya çalışacaktır.

Gaziantep ilinde; sadece Gaziantep şehrinde değil, Nizip ve Kilis şehirlerinde de sanayinin gelişmesine müsait bir zemin vardır. Devletimiz; bol ve ucuz enerji ile kredi temin ettiği takdirde Gaziantep ili halkının bütün Türkiye’ye örnek olacak sanayi tesisleri kuracağına inanıyoruz.

Gaziantep Kültür Fotoğraf: Fıstık çatlatma makinesi

Gaziantep fıstığı, asırlardan beri insan eli ile teker teker çıtlatılırdı. Fıstığın bir kısmı ağacında çıtlarsa da büyük kısmı kapalı hâldedir. Beş yıllık bir uğraşma, didinme semere vermiş; nihayet makine meydana gelmiştir. Mustafa Yıldırımdemir, Esnaf Kefalet Kooperatifinden aldığı pek cüz'i bir paranın üstüne varını yoğunu ekleyerek senelerce türlü güçlüklerle karşılaşmasına rağmen yılmadan uğraşmış, nihayet zafere ulaşmıştır. On iki saatte bir ton fıstık çıtlatan bu makine 80 kişinin işini kolayca yapabilmektedir.

HEPSİ DE GAZİANTEP YAPISI: Sergide teşhir edilen bütün eşya Gaziantepli sanatkârlarımız tarafından icat ve imal edilen eşyalardı.

Hilmi Kasar, "HİLMAN" marka kendi yaptığı torna ve matkapları piyasaya sürmeye muvaffak olmuş; 35 matkabı ve 5 torna tezgâhını başka vilayetlere de satmıştır.

ABÖT Makine Sanayii’nin yaptığı jakar makineleri, ithal edilenlerden çok kullanışlı ve çok ucuz. İthal fiyatı 14.000 lira olan bu makineler, 3.500 liraya mal edilmiş olarak yurdun her tarafına 225 adet satılmıştır.

Yakın zamanlara kadar imal olunan, imkânsızlık dolayısıyla imali duran ve kalitesindeki üstünlüğüyle tanınan NURMER vantilatörleri ve teybi sergide çok alaka çekmiştir.

SARHAS ve FEHİM firmalarının bombeli camları da yurt çapında tanınmış ve tutunmuştur. Avrupa’yı aratmıyor.