22 Ağustos 1947 tarihinde kurulan Gaziantep Kültür Derneği, 1957 yılında "Gaziantep Yüksek Tahsil Okutma Kültür Derneği" ismini aldıktan sonra pek yakında on üç yaşını doldurup on dördüncü yaşına girecektir. Bilindiği gibi Kültür Derneği, başlıca iki sahada faaliyet gösteriyor: Birincisi kültürel faaliyetlerdir, ikincisi Gaziantep yüksek tahsil gençliğine yardımcı olmaktır.
Kültürel faaliyetler sahasında bilhassa son üç yıl zarfında, Gaziantep’in eski halkevi faaliyetlerini hatırlatacak derecede canlılık göstermiş ve Gaziantep halkevi vazifesini başarmaya çalışmıştır. Son günlerde, eski halkevlerinin yeniden kurulacağı haberleri gazetelerde sık sık yayınlanıyor. Halkevlerinin yeniden kurulmasıyla hiç şüphesiz kültürel faaliyetlerin Gaziantep bölgesinde daha kolaylıkla gelişmesi sağlanacaktır. Belki de Kültür Derneği’nin kültür şubesi mevcutları ile birlikte yeni kurulan halkevinin olacaktır. Kültür Dergisi’nin yeni Gaziantep halkevinin organı olması ihtimali de kuvvetle muhtemeldir. Kültürel faaliyet taraflarının tek teşkilat altında birleşmesi gayet tabii çok iyi netice almalarını sağlayacaktır. Bundan bölgemiz fayda görecektir.
Kültür Derneğinin ikinci faaliyet sahası, Gaziantep yüksek tahsil gençliğine faydalı olmaktır demiştik. Kültür Derneği 13 yıl içinde 120 Gaziantepli öğrenciye yüz bin lira civarında borç para vermiştir. Gaziantepli yüksek tahsil gençlerine faizsiz borç para veren bu müessese, Türkiye’de belki bir benzeri bulunmayan, mükemmel işlemeye başlayan bir "Öğrenci Bankası" hâlini almıştır. Evet, Gazianteplilerin bir yurdu yoktur; fakat öğrenci bankaları vardır. Kültür Derneği’nin mükemmel işleyen bir banka hâlini alması, idarecilerin her gün birkaç saatlerini vermek suretiyle canla başla çalışmalarıyla gerçekleşmiştir. Fakat derneğin aldığı netice, davanın büyüklüğü karşısında çok küçüktür.
Meseleyi devletin ele alması gerekmektedir. İlkokul ve ortaöğretim, zengin fakir bütün Türk çocuklarına açıktır. Yüksek tahsil ise ancak para bulan gençlere açıktır. Yüksek tahsilde okumak için evinden ayrılan gençliğe çok para lazımdır. Bu parayı temin edemeyen birçok kabiliyetli genç okuyamıyor. Okuyabilenler de sıhhi şartlara uymayan yerlerde barınarak binbir zorluk içinde ve çok defa cemiyete küskün olarak yetişiyorlar. Yüksek tahsile kendilerini tam manasıyla veremiyorlar. Lafın kısası, yüksek tahsil gençliğine yardım meselesini devletin ele alması gerekiyor. Mesela mevcut bir devlet bankamız yüksek tahsil gençliğine az faizle borç para verirse, devletimiz her yıl bütçesinden ayırdığı bir milyon lira ile bu bankanın sermayesini takviye ederse mesele kendiliğinden halledilmiş olacaktır. Daha başka hal çareleri de düşünülebilir. İlkokul ve lise binaları yapmadan önce bu davanın acele ile halli gerekir. Çünkü bir memleketin mukadderatı, aydınlarının çok ve kaliteli olmasıyla ilgilidir. Aydın yetiştiren müesseselerin başında yüksek tahsil müesseseleri geliyor. Öğrenci bankası davasının acele ile ele alınacağı haberlerine çok sevindik. Türkiye ölçüsünde öğrenci bankası gerçekleştiği takdirde, derneğimizin üyelerinin yüz bine yaklaşan yardım şubesi sermayesinin öğrenci bankasına katılmasına karar vereceklerini tahmin ediyorum.
Son gelişmeler, Gaziantep Kültür Derneği’nin on üç yıldan beri halline çalıştığı iki yurt davasının ne kadar önemli olduğunu meydana koymuş ve bu davaların süratle hallinin devlet eliyle olmasının daha faydalı olacağı gerçeği belli olmuştur. Hiç şüphesiz Kültür Derneği, devletin bu işleri ele almasına kadar vazifesine gittikçe artan bir ölçüde devam edecektir.
Hulûsi YETKİN
