BİR PERDELİK GAZİANTEP KINA GECESİ (KORO)
ÖNSÖZ Sahnenin dekoru bir düğün evini andıracaktır. Ön sırada beş bağlama, bir darbuka olacaktır. Koro sahneye giriş sırasıyla altışar kişilik beş adet peyke olacak ve her peyke sahneye teker teker girecektir. Her peykenin okuduğu türküler aşağıda gösterilmiştir. Koronun giyimi Gaziantep’in yerli giyimi olması şarttır.
PERDE AÇILIR Ön sırada dizili olan bağlamalar önce bir Gaziantep havası ve arkasından da bir çiçek dağı havası çalarak düğün evini coştururlar. Kız evine kınaya gitmiş olan öbür genç erkeklerin sesleri dışarıdan yavaş yavaş gelmeye başlar: “Yah, yah, yah...” Bunu kadınların zılgıtı takip eder; uzaktan gelen türkülerin sesi gittikçe artar. Önce sahneye iki çocuk ve çocukların ellerinde iki büyük fanus, onların arkasından yirmi yaşlarında iki genç; onların da ellerinde birer tepsi ve tepsinin içerisinde mumla süslenmiş çiçeklerle sanki bir çatı hâlini alan ışıkların altında kız evinden gelen kınalar görülmektedir. Onların arkasından türkü okumaya devam ederler. Bağlamalar da okudukları türkünün temposuna uyarlar.
Her peyke türküsünü bitirdikten sonra oraya oturur ve öbürlerinin okuduğu türküleri dinlerler; şayet okuyucu az olursa 1. veyahut 2. peykenin adamlarından birkaçı sahneden kimseye görünüp hissettirmeden çıkar ve öbür peykelere yardım ederler. 5. peykeye hitaben: “Hey aslanlar nerede kaldılar, yoksa yollarını mı şaşırdılar? Ulan oğlum Ali, çık dışarıya da şu bizim aslanlara bak!” 10-15 yaşlarında olan Ali şu cevabı verir: “Yok Hasan Emmi, yollarını falan şaşırmadılar; güvey kaybolmuş onu arıyorlar, şimdi nerede ise gelirler.” Tekrar düğün sahibi olan Hasan Emmi yukarı pencereye kafasını kaldırarak şöyle söyler: “Kızım Fatma! Dediğim çiğ köfteyi yoğurdun mu? Yoğurdunsa başına bir örtü al da acele bana getir; ayranın içine buz koymayı unutma.” Yukarıdan gelen bir ses: “Baba, baba! Köftenin etini az almışsın, 2 kilo daha aldır; buz da burada sıcaktan yarısı eridi, buz da aldırmayı unutma.”
peyke sahneye girerken güveyi de beraber getirirler; güveyin ellerinden sımsıkı tutmuşlardır ve ite kaka sahnenin ortasına getirirler. Tabii ki güvey ne de olsa biraz nazlı ve utangaç olur. 5. peyke türküsünü okurken güveyi şıngır şıngır oynatırlar. Türkü bittikten sonra güveyi meydana, daire içine alırlar ve ellerine kınayı birisi yakmaya başlar. Güveyin eline kına yakılırken sesi güzellerden birisi de mani söyler; maninin her mısrasında yahlar basılır ve zılgıtlar çalınır. Bir yandan da düğün sahibi şeker dağıtır.
Böylece yah, zılgıt ve türküler arasında perde yavaş yavaş kapanır.
Her Peykenin Okuduğu Türkü ve Maniler:
1. Peykenin Türküsü: Kamayı çektim kından Gel yakından yakından Elimdeki şişenin Ben gelirim hakkından
Ah mendil hele hele mendil Kaldır kollarını indir Her sözlerin yalandır Gel yanıma inandır.
Hovarda şaşkın yarim Sen söyle ben yazayım Ettiğin günahları Baş deftere yazayım
Ah mendil hele hele mendil Kaldır kollarını indir Her sözlerin yalandır Gel yanıma inandır.
2. Peykenin Türküsü: Lambada şişesiz yanmaz mı Cicim bana yar bulunmaz mı Ben bu dertten ölürsem Bana da acıyan olmaz mı Alamadım kaşları karayı Süremedim zevk ile sefayı
Asmadan gel asmadan Cicim fistan giymiş basmadan Gel sarılıp yatalım Bizi de devriyeler basmadan Alamadım kaşları karayı Süremedim zevk ile sefayı.
3. Peykenin Türküsü: Hana girdim han değil Penceresi cam değil Bugün ben yari gördüm Ölürsem de gam değil Aman yandım tren Yok mu yare giden
Seherin vakti yarim Bir yıldız aktı yarim Yüzünde ben izi var Sana kim baktı yarim Aman yandım posta Selam söyle dosta
4. Peykenin (Nizip) Türküsü: Sandığımı açamadım lolo Çeyizimi saçamadım lolo Ne kara talihim varmış lolo Sevdiğimi seçemedim lolo Lolo sana hayran olsun lolo Lolo size kurban olsun lolo
Ezme ile üzme ile lolo Yar bulunmaz gezme ile lolo Gümüş saplı kazma ile lolo Kızlar eşsin mezarımı lolo Lolo size hayran olsun lolo Lolo size kurban olsun lolo
Bir tarla pamuk ektirdim lolo Dalında bülbül öttürdüm lolo Gümüşten iğne döktürdüm lolo Kızlar diksin kefenimi lolo Lolo size kurban olsun lolo Lolo size kurban olsun lolo
Elma attım yuvarlandı lolo Yar ayağına dayandı lolo Sandım ki Alim uyandı lolo Uyan Alim sabah oldu lolo Lolo size hayran olsun lolo Lolo size kurban olsun lolo
5. Peykenin Türküsü: Antep’tir dedikleri Baklavadır yedikleri Hiç aklımdan gitmiyor Nişanlanıyorum dedikleri Arabî fellahî Sevmeyiz billahi Arayıp da bulamazsak Çekeriz silahı
Nizip’tir dedikleri Çiğ köftedir yedikleri Hiç aklımdan gitmiyor Le vule le vlev dedikleri Arabî fellahî Sevmeyiz billahi Arayıp bulamazsak Çekeriz silahı
Cabir TEKİN
Ammioğlu Attan İndirir
Geleneğe göre bir kızın doğal nişanlısı amcası oğludur. Kız başkasına nişanlansa, hatta güveyinin evine gitmek üzere ata binmiş olsa bile amcası oğlu onu kendisi almak isterse yoldan çevirir.
GAZİANTEP ATASÖZÜ
