Gaziantep iline gelir sağlayan kaynakları dört ana bölümden inceleyebiliriz:

1- Ticaret

2- Sanayi

3- Tarım

4- Turizm

Gaziantep ilinde yaşayan vatandaşların yüzde 51’i belediye hudutları içinde yaşar. Gaziantep, Kilis ve Nizip gibi nüfusu yirmi binin üstünde olan şehir ve kasabalarda yaşayan yurttaşların büyük çoğunluğu geçimlerini ticaret, sanayi ve turizmden elde ederler. Nüfusu 2000’den az köylerde yaşayanların sayısı yüzde 49 nispetindedir. Ziraatla geçimini sağlayan nüfusun büyük çoğunluğu; tahıl, fıstıkçılık, zeytincilik, bağcılık, sebze ve meyvecilik ve hayvancılıkla meşguldür.

1965 genel nüfus sayımına göre; Gaziantep şehrinin nüfusu 158.367’dir. Kilis ilçe merkezinin 38.213, Nizip kasabasının 22.764, İslahiye ilçe merkezinin nüfusu 13.568’dir. İskenderun Körfezi’nden kuzeyde Sinop Burnu’na bir hat çekecek olursak Türkiye’mizi doğu ve batı diye iki eşit parçaya ayırabiliriz. Sinop, Çorum, Yozgat, Kırşehir illerini içine alarak İskenderun Körfezi’ne doğru kuzeyden güneye doğru ilerlersek; Kayseri, Maraş, Hatay illeri de dahil Türkiye’nin doğu kısmında kalan 34 vilayetimiz içinde nüfusu en fazla olan şehir Gaziantep’tir. Kilis 34 vilayet içinde on üçüncü kalabalık şehir, Nizip ise 23’üncüdür.

Ticari bakımdan Gaziantep şehri, Doğu ve Güneydoğu Anadolu illerinin en büyük ticaret merkezidir. Doğu ve Güneydoğu Anadolu illerinde elde edilen malların önemli bir kısmı Gaziantepli tüccar ve sanayicinin elinde toplanır. Mahsullerin bir kısmı Gaziantep’te işlenir, mamul veya yarı mamul hâle getirilir; Gaziantepli tüccar tarafından büyük merkezlere satılır veya ihraç edilir. Gaziantep aynı zamanda İstanbul gibi Türkiye’nin batı kısmında bulunan büyük merkezlerin ve dış ülkelerin her çeşit mallarını hazır bulunduran bir pazardır. Doğu ve Güneydoğu Anadolu’dan Gaziantep’e gelen tüccar veya ihtiyaç sahibi, aradığı malın en iyisini ve en uygun fiyata, toptan fiyatına bulabilir. Gaziantep’te toptan fiyata mal satan kalabalık bir esnaf ve tüccar topluluğu vardır. Başka bir deyişle Gaziantep; doğunun malını batıya, batının malını doğuya aktaran bir ticaret merkezidir. Gaziantep; Güney Arap ülkeleri ile Afrika devletlerinin mallarını Anadolu’ya, Anadolu’nun mallarını da Orta Doğu ve Afrika ülkelerine aktaran ikinci bir merkez olabilir. Tarihte Anadolu, güney ülkeleriyle sıkı ekonomik ilişkiler kurduğu dönemlerde büyük bir refah içinde yaşamıştır. Türkiye’nin güneydeki dış ülkelerle ticaretini engelleyen gümrük mevzuatının bir an önce değiştirilmesi, güney illerimizde açık pazarlar kurulması gibi bazı imkanların tanınması gerekmektedir.

Ticari bakımdan Gaziantep’in doğu ile batı illeri arasında bir santral vazifesini görmesi, Gaziantep’te sanayinin hızla gelişmesini sağlamaktadır. Gaziantep sanayi bakımından da Doğu ve Güneydoğu illerimizin en büyük merkezidir. Gaziantep’te toplanan çok çeşitli ham maddeler işlenmekte, mamul veya yarı mamul hâle getirilerek ihtiyacı olan bölgelere sevk edilmektedir. Gaziantep’te küçük sanayi ve tamircilik yaygındır. Büyük sanayiye doğru hızlı ilerleme vardır.

Gaziantep aynı zamanda Doğu ve Güneydoğu illerinin en büyük eğlence ve turizm merkezidir.

Hulusi YETKİN