Halkımıza Göre; Ziraat, Sanayi, Ticaret, Kültür ve Sağlık Alanında Kurulması Gereken Eğitim Müesseseleri Nelerdir?

Bundan birkaç yıl evveline gelinceye kadar Gaziantep ili; ilkokul nispeti ve okuyan ilkokul öğrencisi sayısı bakımından Türkiye’nin en geri vilayetlerinden biri olarak istatistiklerde gözükmekte idi. Son 3-4 yıllık gayret neticesinde, Gaziantep ilinde mevcut köylerden nüfusu 250 ila 300’ü geçenlerin hepsi okula kavuşmuştur. Gaziantep şehri ve ilçe merkezlerinin ilkokul ihtiyacı büyük ölçüde karşılanmıştır.

Ortaöğrenim alanında da gayretler devam etmektedir. Atatürk Ortaokulu binaya kavuşmuş; Devrim Ortaokulu ile Kız Ortaokulunun da binaya kavuşması için çalışmalar hızlanmaktadır. Ticaret Lisesi ve Sağlık Koleji binaları tamamlanmıştır. Erkek Sanat Okulu ek bina inşaatı bitmiştir. Bu faaliyetlerden dolayı halkımız memnundur. Fakat Milletvekili Genel Seçimleri münasebetiyle yakından temas ettiğimiz halkımızın, millî eğitim politikamızın genel gidişinden asla memnun olmadığını öğrenmiş bulunuyoruz. Münferit birçok şikâyet ve dileği bir araya getirdiğimiz zaman, genel memnuniyetsizliği beş bölüm altında şöylece özetleyebiliriz:

1- Gaziantep bölgesinde ziraatle uğraşan halkın çoğunluğu fıstıkçı, üzümcü, zeytinci, pamukçu ve sebzecidir. Bunlar her zaman para getiren mahsullerdir. Fıstık, döviz kaynağıdır ve üretimi artırmak mümkündür. Ne çare ki çiftçimizin çoğu fennî ziraat bilgisinden habersizdir. Birçok köylü çocuğu, genel bilgiler veren okullarda halkımızın dertlerine çare olacak bilgilerden yoksun olarak yetiştirilmektedir. Neticede; aydın dediğimiz okumuşlara, işe yaramadıkları için köylü itibar etmemekte; aydın da köylüyü beğenmemekte, işler sürüncemede kalmaktadır.

Bir an önce sırasıyla Gaziantep Ziraat Araştırma Enstitüsünde; Kilis, Nizip, İslahiye ve Oğuzeli’nde ziraat ortaöğretim okulları açılmalı, bölgenin dertlerine eğilen bir program uygulanmalıdır. Bu okulların öğrenim kadrosunun çoğu mahallen temin edilebilmelidir. Yabancı öğretim üyelerinin nezaretinde çalışacak mahallî kabiliyetli ziraatçılar, kısa zamanda en iyi öğretici olabilirler kanaatindeyiz. Ziraat ortaöğretim kurumlarına paralel olarak yüksek ziraat okulları da barakalarda dahi derhâl faaliyete başlamalıdır.

2- Gaziantep; Doğu ve Güneydoğu Anadolu’nun sanayi merkezidir. Gaziantep şehrinde büyük sanayiye parça temin edebilecek küçük bir sanayi vardır. Binlerce Gaziantepli sanatkârın maharetli olduğu, Gaziantep’te sanayi potansiyelinin yüksek bulunduğu, Gaziantep’i ziyaret eden yabancı uzmanlarca ittifakla ileri sürülmektedir. Yüksek Planlama Dairesi, İmar ve İskân Bakanlığı gibi teşekküller tarafından hazırlanan Gaziantep Sanayii Pilot Projesi gereğince, kabiliyetli gençlere ihtisas eğitimi sağlayacak teknik okulların kurulmasında acele etmemiz gerekmektedir.

Gaziantep sanayii; iyi yetişmiş uzmanlar yönetiminde bütün Türkiye’ye ve devlet hazinesine büyük faydalar sağlayacak duruma getirilebilir. Bina bakımından takviye edilmiş Gaziantep Erkek Sanat Enstitüsünde; yabancı uzmanların ve mahallî kabiliyetlerin de katılacağı öğretim kadrosu ile derhâl işe başlamak gerekmektedir. Gençlerimizi, Gaziantep sanayiini hızla geliştirecek şekilde yetiştirmeye mecburuz.

3- Dicle ve Fırat Havzası’nda barajların faaliyete geçmesi ile Urfa, Mardin, Diyarbakır, Malatya, Maraş, Elâzığ ve Muş ovalarının Çukurova gibi altın yumurtlamaya başlaması sonucu, Güneydoğu’nun hâlen ticaret merkezi olan Gaziantep’e bugünkünden çok daha büyük vazifeler düşecektir. Gaziantep’in bulunduğu mevkii ve müteşebbis elemanları sebebiyle ticaret merkezliğini başka bir şehre kaptırması pek az ihtimaldir. Gaziantep; Doğu ve Güneydoğu Anadolu’dan İskenderun’a inen yollar üzerindedir. İskenderun daha ziyade bir ihraç limanı olabilir; ancak aynı zamanda sanayi mamulleriyle de tanınan Gaziantep’i atlayıp İskenderun’la ticaret yapmak, Doğulu tüccarın işine gelmeyecektir. Bugünün ve geleceğin Türkiye’sinde, bölgenin ticaret merkezi olan Gaziantep’te gerekli uzmanların yetiştirilmesi için bir an önce İktisadi ve Ticari İlimler Akademisinin kurulması zaruridir. Öğrenim kadrosunun çoğu; staj neticesi yetiştirilecek mahallî elemanlardan ve yabancı öğretim üyelerinden temin edilebilir.

Bugünkü Gaziantep Ticaret Lisesi, daha ziyade devlet teşkilatına memur yetiştiren bir okulmuş gibi yönetiliyor. Ticaret Lisesinin bugünkü durumu; Gaziantep bölgesi tüccar sınıfının ve özel teşebbüs çevrelerinin ilgi ve yardımını kendisine çekecek mahiyette değildir. Yine bu sebeple öğrencilerinin büyük çoğunluğu; ticaret âlemiyle ilgisi pek az olan, maaşla çalışmaya razı köylü menşeli gençlerdir. Ticaret Lisesinin bugünkü durumu halk arasında üzüntü kaynağıdır. Buradan yetişen gençlerin çoğunda Gaziantep’in ticaret alanında görülen atılganlık ve özel teşebbüsçülük ruhu görülemiyor. Gaziantep Ticaret Lisesine amacına uygun bir yön verilmesi gerekiyor. Okul idareci ve öğrenim kadrosunun çoğunun diğer genel ortaöğretim müesseselerine nakli ile yerlerine okulun amacını gerçekleştirecek uzman idareciler getirilmesini; öğrenim kadrosunun Gaziantep’te mevcut olan ve hatta başarı kazanmış özel teşebbüsçü tüccarlar ve elemanlarla takviyesini; okulun Güneydoğu ve Doğu Anadolu’nun ticari davalarını halledecek eleman yetiştirme yönüne sevk edilmesini dileriz.

4- Gaziantep bölgesi halkının; doğudan ve güneyden gelen İran ve Arap kültürleri gibi yabancı kültürlere karşı dokuz asırdan beri Türk kültürünü savunduğunu, yabancı kültürlerin Anadolu’nun içlerine yayılmasına başlıca engel olduğu bir gerçektir. Fırat’ın doğusunda yaşayan birçok Türk halkının yabancı kültürlere karşı aynı çetin direnişi gösteremediği, istatistiklerle doğrulanan bir başka hakikattir. Doğu ve Güneydoğu Anadolu’nun ticaret ve sanayi merkezi olan Gaziantep’te -yani Gaziyurt’ta- yabancı kültürlerle ilmî usullerle mücadele edecek elemanları yetiştirecek, bölgedeki direnişi araştırıp değerlendirecek yükseköğrenim kurumlarına şiddetle ihtiyaç vardır. Bölgede mevcut kabiliyetli gençlerden seçilecek öğrencilerin, Güneydoğu Anadolu’daki yabancı kültürlerin amansız düşmanı olacaklarına şüphe yoktur. Bu sebeple Gaziantep’te kurulacak Sosyal Araştırma Merkezine paralel olarak Eğitim Enstitüsünün ve Edebiyat Fakültesinin, Güneydoğu’nun ihtiyaçlarına göre hazırlanan bir programla faaliyete geçirilmesi gerekmektedir. Gaziantep İlköğretmen Okulu da ihtiyacı karşılayan bir binaya kavuşturulmalı; okulun gayesine, Güneydoğu Anadolu’nun kültür davasına uygun bir yön verilmeli ve öğrenim kadrosu takviye edilmelidir.

5- Gaziantep, aynı zamanda Güneydoğu Anadolu’nun sağlık merkezidir. Her gün doğudan birçok hasta Gaziantep’e gelir. Osmanlı İmparatorluğu zamanında da böyle idi. Gaziantep’te bulunan Tıp Fakültesinden yüzlerce doktor yetişmiştir. Son yıllarda ise Gaziantep’te yeni hastaneler mevcuttur ve öğrenim için oldukça elverişlidir. Gaziantep Tıp Fakültesinin yeniden kurulması ile doğunun sağlık davasını halledecek elemanları yetiştirmek mümkün olacaktır.

H. Yetkin