Burada yayınlayacağımız notlar, Gaziantep millî eğitimi ile ilgili özelliklerin 1900 yılından sonraki durumlarıdır. Biz bunları önce o zaman yazılmış olan yazıların aynını yayınlayarak, sonra da diğer özellikleriyle birlikte sosyal açıdan inceleyerek değerlendireceğiz.

Yazımızın bu birinci kısmının hazırlanmasında bize büyük yardımları dokunan Sayın Hocamız, değerli eğitimci ve folklorcu Şakir Sabri Yener’e teşekkür ederiz.

(Bibliyografya yazının sonunda verilecektir)

KISIM I

Gaziantep millî eğitimi ile ilgili bilgilerin devrinde resmî dairelere verilen resmî raporlarla açıklanışı:

No. 1

Halep vilayetinin Halep livasında Antep kazasında vaki Vartanyan Mektebinin 1910-1911 senesine mahsus istatistik cetvelidir.

• Leylî veya neharî olduğu: Neharî

• Zükûr veya inas veya muhtelit olduğu: Zükûr

• Tarih-i Küşadı: 1885 Milâdi

• İptidaî, rüştî, idadî veya âli olduğu: İptidaî, rüştî ve bir sınıf idadî

• Resmî, hususî, gayrimüslim veya ecnebi olduğu: Ermeni mektebi

• Mensup olduğu cemaat veya devlet: Tebaa-i Devlet-i Aliyye’den Ermeni cemiyeti

Tahsisat-ı Seneviye:

• Heyet-i tedrisiyeye: 22.500

• Heyet-i idareye: Fahrî

• Masarif-i müteferrikaya: 8.100

• Yekûn: 30.600

Varidat-ı Seneviye:

• Maarif idaresinden: ---

• Evkaftan: 2.500

• Talebe ücuratından: 17.000

• Ahali ianesinden: 3.000

• Menabi-i saireden: 4.000

• Yekûn: 26.500

(+) Müştereken muallimlik ve idare vazifelerinde bulunanların miktarını kayda mahsus hanedir.

Papas Artin

No. 2

Halep vilayetinin Antep kazasında vaki Çukur mahallesinde bulunan Hersisyan Mektebinin 1326-1327 senesine mahsus istatistik cetvelidir.

• Leylî veya neharî olduğu: Neharî

• Zükûr, inas veya muhtelit olduğu: Zükûr

• Tarih-i Küşadı: 60 veya 70 sene kadar evvel

• Resmî, hususî, müslim veya ecnebi olduğu: Resmî ve gayrimüslim

• İptidaî, rüştî, idadî veyahut âli olduğu: İptidaî ve rüştî

• Mensup olduğu cemaat veya devlet: Tebaa-i Osmaniye’den Ermeni millet mektebi

(Resmî mühür: Hersisyan ve bir takım Ermenice yazılar)

Tahsisat-ı Seneviye:

• Heyet-i tedrisiyeye: 20.000

• Heyet-i idariyeye: Meccanen

• Masarif-i müteferrikaya: 4.000

• Yekûn: 24.000

(Devam Edecek)