Cönkler arasında elimize eski bir parşömen kâğıda siyah mürekkeple yazılmış, bir liste geçti. Bu listede Osmanlı padişahlarının Osman Gazi'den III.Osman'a kadar isimleri ve cülus tarihleri yazılmış ve her ismin üzerine de bu padişahın filan veya falan yerde altın, gümüş nuhas olarak kestirdiği sikkelerden satın alınması kaydı konulmuştur: Bu listenin kâğıdına, III. Osman devrinde bitirilmiş olmasına göre on ikinci asrı Hicri'nin ikinci nısfında yazılmış olduğu anlaşılmaktadır. Osmanlı padişahlarının ne cins ve nerelerde sikke kestirdikleri bakımından neşrini faydalı bulduk.
Osman Han Gazi Ertuğrul 699 : Müşarünileyh zamanlarında Alaaddin sikkelerinden tedavül etmekte olduğu bazı tevarihte görülmüş olmakla bulunduğunda altın ve gümüş nuhas sikkelerinden alınması.
Sultan Orhan bin Osman 726: Müşarünileyh Hazretleri zamanlarında kestirmiş oldukları sikkelerinden bulunduğu hâlde alınması.
Sultan Murad bin Orhan 761: Kezalik
Sultan Yıldırım Bayezid bin Murad 791: Kezalik
Çelebi Sultan Mehmet bin Bayezid 816: Kezalik
Sultan Murad Sani bin Mehmet 824: Kezalik
Ebü'l fetih Sultan Mehmet Han bin Murad Sani 855: Müşarünileyh Hazretleri zamanlarında herhangi beldede kestirmiş oldukları altın ve gümüş ve nuhas sikkelerinden bulunduğu hâlde alınması.
Sultan Bayezid Veli bini Mehmet Han 886: Müşarünileyh Hazretlerinin Kustantaniye ile Tibriz'de kestirdikleri sikkelerinden iki altın mevcut olup fakat sair bilâdda kestirdikleri altın ve gümüş sikkelerinden bulunduğu hâlde alınması.
Sultan Selim Han evvel bin Bayezid 918: Müşarünileyh Hazretleri zamanlarında Kustantaniye ile Tebriz, Van ve Mısır beldelerinde kestirmiş oldukları altından mevcud ise de diğer mahallerde kestirdikleri sikkelerinden bulunduğu hâlde alınması.
Sultan Süleyman Han Evvel bin Selim 926: Zamanlarında Kustantaniye ve sair bilâdda kestirdikleri altın ve gümüş ve nuhas sikkelerden alınması.
Sultan Selim Sani bin Süleyman 974: Zamanlarında Kustantaniye ve Mısır'da kestirdikleri altından mevcud olup sair mahallerde kestirdikleri sikkelerinden bulunduğu hâlde alınması.
Sultan Murad Salis bin Selim 982: Müşarünileyhin Arabistan ve o havalide kestirdikleri gümüş ve nuhas sikkelerinden bulunduğu hâlde alınması.
Sultan Mehmet Han Salis bin Murad 1003: Kustantaniye'de kestirdikleri sikkeden maada sair mahallerde kestirilmiş sikkelerinden bulunduğu hâlde alınması.
Sultan Ahmet Han evvel bin Mehmet 1012: Her kanğı mahallerde kestirdikleri altın ve gümüş ve nuhas sikkelerinden bulunduğu hâlde alınması.
Sultan Mustafa Han Evvel bin Mehmet Cülusu 1026—1030: Müşarünileyhin iptida cülusüyle sonraki cüluslarında her kanğı mahallerde kestirdikleri sikkelerinden alınması.
Sultan Osman Han Sani bin Ahmet 1027: Her kanğı mahallerde kestirmiş oldukları altın ve gümüş ve nuhas sikkelerinden bulunur ise alınması.
Sultan Muradı Han rabi bin Ahmet 1032: Kezalik
Sultan İbrahim bin Ahmet 1049: Kezalik
Sultan Mehmet Han rabi bin İbrahim 1058: Kustantaniye ve Tarablus taraflarında kestirdikleri altından başka sair mahallerde kestirdikleri altın ve gümüş sikkelerinden bulunduğu hâlde alınması.
Sultan Rahim Süleyman Sani bin İbrahim 1099: Her kanğı mahallerde kestirdikleri altın ve gümüş ve nuhas sikkelerinden bulunur ise alınması.
Sultan Ahmet Sani bin İbrahim 1102: Kezalik
Sultan Mustafa Han Sani bin Mehmet 1106: Kustantaniye ve Edirne'de kestirdikleri sikkeden maada sair mahallerde kestirdikleri altın ve gümüşten bulunduğu hâlde alınması.
Mahmud Evvel bin Mustafa 1143: Kezalik
Sultan Osman Salis bin Mustafa 1168: Arabistan'da ve o havalide altın ve gümüş sikkesinden ve sair mahallerde kestirdikleri gümüşten bulunduğu hâlde alınması.
İşbu Mülûki âli Osman haşaratı zamanlarında kestirmiş oldukları sikkelerinin atik olduğu altınlarının beher dirhemi rayicinden bir buçuk kat behasına ve gümüşleri dahi bir buçuk nihayet iki kat behasına alınması ve mümkün mertebe tarih ve yazılarının okunaklıcalarına dikkat olunması için şerh verildi.
İşbu padişahlardan bazılarının bir tarafı yazılı ve tarafı diğeri suretli olduğu hâlde kesmiş oldukları, altun ve gümüş ve nuhas sikkelerinden alınması,
Ve bir de Emeviye ve Abbasiye ve Fatımiye ve mülûki Benî Hamdan ve Cin padişahları ki Kaan tabir olunan mülûkün ve Akkoyunlu Devleti'nin ve mülûki Artuyan ve mülûki Selçukyan zamanlarında kestitmiş oldukları sikkelerinin altunları rayicinden beher dirhemi bir buçuk kat ve gümüşleri dahi bir buçuk nihayet iki kat behalarına alınması ve bunlar ise Kûfi yazı ile olmak mülâbesesi ile okunaklılarına dikkat olunması.
Şakir Sabri YENER
