Say Çakmak

Bu oyun, diğerlerinden farklı olarak:

1- Ancak iki kişi tarafından oynanılır. (Piket gibi)

2- En az iki aşık konulur. Daha fazlada konulabilir.

3- Diğerlerinde gelişi güzel birisi çaktığı hâlde, bunda çakmak hakkı utanındır. (Dominoda, Konkinde olduğu gibidir.)

4- Diğerlerinde oyun esnasında oyuncuların aşıkları malum ve muayyen olduğu hâlde bunda katıldıktan sonra artık karışır. Malumluk kalmaz.

Say çakmakta şu vasıllar vardır.

1- Aşıklardan birisi ve daha ziyadesi say yenerse, diğerinin aşığını utar.

2- Aşıklardan birisi ve daha ziyadesi kıt gelirse, çakan kıt adedi katar tekrar çakar.

3- Çakılınca aynı zamanda hem say hemde kıt binerse buna (sıçtı) tabir olunur. Bunda çakan taraf kaybeder. Utan taraf aynı zamanda çakmak hakkını da elde eder.

4- Aşıklardan hiç binen olmazsa çakmak nöbeti karşı tarafa geçmez.

5- El kendinde olan kimse çakıpta kıt getirir ve aşık koymasını icap eder de elinde aşığı kalmamış bulunursa; bu aşık koymaz, (bir iç) der ve çakar kazanırsa kazandıklarından bir aşık alır. Bunu kıt veya say olarak meydana kor; aşığın ön tarafından parmağı ile vurup tam tersine yani kıtsa say, say ise bindirmeye çalışır. Muvaffak olursa bu aşık kendinin olur. Bindiremezse diğer taraf kazanır. İç birden fazla olursa aynı şekilde hareket eder.

El kendinde olan kimsenin bir kaç içi olur ve el karşı tarafa geçerse, o kimse çalarken kıt getirirse (iç kala) der ve artık aşık katmaz.

Vurup Döndürmeç

Bu da iki ve daha ziyade kimseler tarafından oynanılır. Hıt hıtta olunca herkes aşığını atar. Aşık aynı şekilde olursa meselâ kök, çik olur yahut ikisi de yenerse oyun yeniden başlar.

Bir tanesi yenerse evvelki oyunlar da anlattığımız gibi kıt kökleri say ise çikleri alır. Diğerlerine yukarıdan aşağıya doğru eldeki aşıkla vurmak suretiyle döndürülmeye çalışır. Bu arada aşıkları yenen olursa malları alır. Bunun iki farkı vardır.

1-Serhadde vurulan aşık dönmezse de vurmak sırası diğerine geçerse, bu kimse aşığın bulunduğu yerden atmak mecburiyetindedir. Vuramazsa kaybeder. Halbuki vurup döndürmeçte vurulan aşık ne kadar uzağa giderse gitsin, vuranın yanına gelinip oradan vurulur. Eğer değmezse hemen alınmaz; üç defa tekrar edilir. Her üçünde de vuramazsa kaybeder.

2-Cik cik vurup döndürmek vuruşları âşık tutuşları farklıdır. Cik cikte aşığa (vuran aşık) istenilen şekli verilir ve istenildiği şekilde vurulur. Bunda ise aşığı avucuna veyahut parmakları arasına alıp az çok bir mesafeden ve üstünden vurulur.

Yazan: C. C. GÜZEL