Tarihin büyük vakarı içinde onun süzgün, fakat bir ayet gibi parlayan ilim çehresini her zaman sevgi ile, saygı ile seyrettim.

Koca kavuğunun altında Osmanlı İmparatorluğu'nun bir irfan yüzü halinde parlayan gözleri, dil inkılabımızın kudretli huzmesi içinde sonsuz bir ışık oldu.

123'üncü ölüm yılını anmadan geçirdiğimiz bu memleket kadar büyük hemşerinin varlığı önünde onu unutmamızdan dolayı duyduğum hicabı bir itiraf tesellisi olarak buraya döküyorum.

Şarkın ve garbin büyük dil bilginleriyle omuz öpüşen, lisanın zavallı, paytak bir devrinde, istiskale uğradığı bir devirde bir fedai ulviyetiyle kalem yürüten, emek harcayan, idrak tüketen bu büyük Türk'ü, bu aziz Antepliyi saygı ile anmak, Türk irfan aleminin en ileri borcudur.

Antep'in Cenanî ailesine mensup olan bu büyük alim Kaşgarlı Mahmut, Ali Şir Nevai ayarında mütevazi bir ihtişam iddialı bir varlıktır. Divan-u Lugâti't Türk, Muhâkemetü'l Lugateyn, nasıl dilimizin üstünlüğünü iddia ve ilan bakımından kaleme alınmış ve isbat edilmiş bir bürhan ise; büyük Arapça (Kamus)'un, Acemce (Bürhan-ı Kati)' in karşılığını tamamıyla verecek Türk diksiyonunun zenginliğini iddia eden Asım'ın tercümeleri de bugün yalnız kütüphanelerimizin değil, sayısı çok az irfan hazinemizin en başta gelen ve en övülen birer abidesidir.

64 yıllık fani ömrünün dağ dağa, sefalet, nefiy, azil gibi en elemli çekilmez yüklerine göğüs veren; tahammül eden bu büyük dimağ bir mumun ışığında bir milletin güneşi çıkarmak için sayılı ömrünü harcamıştır. Çok defa elini uzattığı ekmek tenceresinden eli boş dönen, açlıktan gözleri kararmış, fakat izanı cilalanmış olan bu büyük Türk'ü (Nuh kuyusu)'nun mütevazî bir köşesinde uzanmış mezarı başında taziz ve tebcil etmek ödevini İstanbul'da tahsilde bulunan Antepli gençlere bırakıyorum. Ve onlardan özür diliyorum: Biz burada Halkevinin, bu kültür evinin büyük sakfi altında bugünkü dil varlığımızın bu büyük mücahidini anmayı unuttuk.

Âlim, müverrih, lisancı Asım Efendi'yi, o ilim fedâisini 123 yıl sonra o kadar içten anıyor, o kadar derinden tanıyoruz ki: O devrin satış yapan, fakat bugün bir saygı halesi içinde gönlüğümüzde bağdaş kuran bu büyük davacıyı içten ve candan seviyoruz.

Onu dil inkılabımızın büyük verimi içinde bütün bu gelişmeleri hazırlayan büyük adam diye saygıyla, rahmetle ve minnetle anıyoruz.

Turgut TARHAN