Üzerinde bir hafta geçtiği halde çarşıda, pazarda, büroda, dairede, otobüste, dolmuşta ölümünün acı yankılarını duymaktayız. Konuşulanların hepsi rahmetlinin olgunluğu noktasında toplanmaktadır. Halk vicdanında bu kadar olumlu ve derin etki yapan Ali Budak’ın soyu sopu hakkında bilgi vermek gerekli ve yerinde bir iş olmuştur.
Ailesine eskiden (Battal Beyler) denirdi. Aile bu adını 1763 yılında ölen ve Koca Battal diye anılan Emir Ağa oğlu Hacı Mehmet Battal Ağa’dan almıştır. Battal Hacı Mehmet Ağa yaşadığı devrin çok sayılan ünlü bir kişisiydi. Bölgeyi tehdit eden kimi ayaklanmalar, büyük haydutluk olayları için Kadı, Naip, Mütesellim, Yeniçeri Serdarı, Nakibüleşref Kaymakamı gibi adli, idari, askeri kişilere topluca hitap eden ferman ve buyurultularda hiçbir sıfatı olmaksızın ona da hitap edilmiş, yardımcı olması istenilmiştir. Bu örnek Koca Battal nüfuz ve gücünün derecesini göstermektedir.
Battal Hacı Mehmet Ağa; Gaziantep’te, Kilis’te Mütesellimlik (kaymakam gibi bir çeşit idari amirlik), Maraş Beylerbeyine Kethüdalık (vali muavinliği) etmiş; cami, mescit, medrese, çeşme, maslak gibi çeşitli dini ve sosyal yapıtlar bırakmış, vakıflar kurarak gelirleriyle bu müesseselerin yaşamaları için gelir getiren mallar adamıştır. Koca Battal’ın iki kardeşi Ebubekir ve Emin ağalar birbiri arkasında uzun yıllar Dizdarlık (kale komutanlığı) yapmışlardır. Bundan başka oğlu Hacı Mehmet Ağa Gaziantep ve Kilis Voyvodalığı (mütesellimliğin anlamdaşı), bunun oğlu Nuri Mehmet Paşa Antep Sancak Beyliği; torunlarından Hacı Sadık Bey, bunun oğlu Battal Bey mütesellimlik, Mustafa Ağa ve Süleyman Bey belediye başkanlığı yapmışlardır.
Bilindiği gibi Nuri Mehmet Paşa adıyla anılan camii, Battal Bey Gümüş Kasteli, Mustafa Ağa belediye hanını yaptıran kişilerdir.
Aile, Soyadı Kanunu çıkınca Battal, Özb
Aileden bir kolunun Budak soyadını almaları ise, bu adla anılan bir Türkmen beyinin soyundan gelmiş olmalarındandır. Budak adı Oğuz destanlarında geçer. Ailenin Dulkadiroğulları yoluyla Osmanoğulları ile; yine Dulkadiroğulları kanısıyla Takke Camii’ni yaptıran Sancak Beyi Mustafa ile akraba oldukları söylenir.
Rahmetli Ali Budak’ın Koca Battal’la doğru nesebi şöyledir:
Ali Budak — Battal Özbattal — Tahir Bey — Battal Bey — Hacı Sadık Bey (Hassa silahşörü, Kapıcıbaşı rütbeli) — Ömer Battal (Nuri Mehmet Paşa’nın kardeşi) — Hacı Mehmet Ağa — Battal Hacı Mehmet Ağa (Koca Battal).
Dr. Ahmet Hurşit Battal, Emekli Albay Müfit Budak, Hacı Sadık Bey’in başka oğullarından gelmedirler.
Ali Bey, anne tarafından da aynı soydandır. Annesi Asiye Hanım; Battal Bey’in kızı Emine Hanım’ın Übeyizade Ahmet Ayas’dan (Dr. Hayri Ayas’ın dedesi) olma kızıdır.
(9 Kasım 1969)
